"Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα..."

Κυριακή, 25 Ιανουαρίου 2015

Tράπεζα Θεμάτων Β' Λυκείου: Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία

ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΥΣΙΟΥ ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ


                                         ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΗΓΗΣΗ-ΑΠΟΔΕΙΞΗ §§  4-7

1.    Με ποια γεγονότα της προσωπικής του ζωής ο Μαντίθεος προσπαθεί να επηρεάσει τους βουλευτές υπέρ του;
2.    Γιατί η συμμετοχή του Μαντιθέου στους κινδύνους που διέτρεχαν οι Τριάκοντα, πέντε μέρες πριν από την πτώση τους, θα ήταν πράξη άστοχη γι' αυτόν;
3.    Ποιο είναι, κατά τον Μαντίθεο, το ισχυρότερο αποδεικτικό στοιχείο ότι κάποιος πολίτης υπηρέτησε στην τάξη των ιππέων κατά την περίοδο των Τριάκοντα;
4.    Γιατί συνηγορεί υπέρ του Μαντιθέου η αναφορά του στο γεγονός ότι επέστρεψε στην Αθήνα πέντε ημέρες πριν από την πτώση των Τριάκοντα;
5.    Γιατί ο Μαντίθεος αλλάζει τη σειρά του κατηγορητηρίου και αρχίζει με την αποδημία του στον βασιλιά του Πόντου;
6.    Ποια σημασία έχει για την αναίρεση και των άλλων κατηγοριών, εάν αποδείξει ο Μαντίθεος ότι «πρὸ τῆς ἐν Ἑλλησπόντῳ συμφορᾶς» απουσίαζε στον Πόντο;
7.    Ποια στοιχεία της ιδιωτικής του ζωής εκθέτει ο Μαντίθεος στο κείμενο και για ποιο λόγο;
8.    Γιατί ο Μαντίθεος συνδέει τις συμφορές της πόλης με την οικονομική του κατάσταση;
9.    Γιατί οι κατάλογοι των φυλάρχων αποτελούν, κατά τον Μαντίθεο, πιο αξιόπιστες πηγές σε σχέση με τα σανίδια;
10.              ὥστε μηδὲν δι’ ἄλλο…ἐτόλμησάν μου καταψεύσασθαι: Να σχολιάσετε, με βάση το χωρίο, το ήθος των κατηγόρων, όπως το παρουσιάζει ο Μαντίθεος.
11.              Ο Μαντίθεος καταφεύγει σε έναν υποθετικό συλλογισμό: εἴπερ ἵππευσα... δοκιμάζεσθαι. Ποιο είναι το περιεχόμενο του συλλογισμού και τι επιδιώκει με αυτόν;
12.              Με ποια επιχειρήματα ο Μαντίθεος υποστηρίζει ότι οι κατάλογοι των φυλάρχων ήταν εγκυρότεροι από τα σανίδια, στα οποία ήταν γραμμένα τα ονόματα των ιππέων;
13.              Γιατί ο Μαντίθεος υποστηρίζει ότι και αν ακόμη είχε υπηρετήσει ως ιππέας επί των Τριάκοντα δεν θα το αρνιόταν;
14.              Να περιγράψετε τα ρητορικά ήθη (του ρήτορα, των κατηγόρων και των βουλευτών) όπως διαγράφονται στο κείμενο.
15.              Ποιο βασικό αποδεικτικό στοιχείο της αθωότητάς του εκθέτει ο Μαντίθεος στο κείμενο και με ποια επιχειρήματα το τεκμηριώνει;
16.              Γιατί ο Μαντίθεος θεωρεί ανοησία να πιστεύει κανείς ότι μόνο η εγγραφή του ονόματος κάποιου στο σανίδιον αποδεικνύει ότι υπηρέτησε στο σώμα των ιππέων;
17.              Η επιχειρηματολογία του Μαντιθέου στηρίζεται στα γεγονότα που συνδέονται με τη ζωή του, αλλά και στη λογική. Ποια είναι αυτά τα επιχειρήματα;
18.              Να εντοπίσετε στο κείμενο τα ρητορικά ήθη και πάθη του Μαντιθέου και των κατηγόρων του.
19.              Γιατί ο Μαντίθεος θεωρεί ότι η κατηγορία η οποία στηρίζεται στο σανίδιον δεν είναι αξιόπιστη;
20.              Γιατί η εγγραφή ή μη στον κατάλογο των φυλάρχων αποτελεί βασικό αποδεικτικό στοιχείο για τη δοκιμασία, κατά τον Μαντίθεο;

Tράπεζα Θεμάτων Β' Λυκείου: Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία

ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΥΣΙΟΥ ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ


ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΟΙΜΙΟ  § 1-3

1.    συνῄδη, βουλομένοις, ποιεῖν, εἶχον, ἡγοῦμαι: Να γράψετε μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.
2.    διαβεβλημένοις, καταστῆναι, ἐπειδάν, διακείμενος, μεταμελήσειν: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις του κειμένου στα συνθετικά τους.
3.    κακῶς, πολλήν, ἀδίκως, μεγίστων, εὔνους: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου μία αντώνυμη λέξη στην αρχαία ελληνική γλώσσα.
4.    λόγος, λέξις, πρᾶξις, πρᾶγμα, πράκτωρ: Να κατατάξετε τις παραπάνω ομόρριζες προς τους επόμενους ρηματικούς τύπους του κειμένου λέγοντος και πεπραγμένων λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στην κατάλληλη στήλη, ανάλογα με το τι σημαίνει η καθεμία.
ενέργεια ή κατάσταση
πρόσωπο που ενεργεί
αποτέλεσμα ενέργειας







5.    Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους του κειμένου ένα ομόρριζο ουσιαστικό, απλό ή σύνθετο, της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται:
ρηματικοί τύποι             κατάληξη      ομόρριζα ουσιαστικά
ποιεῖν                    -τής
ἡγοῦμαι                -μών
εἶχον                     -μα
καταστῆναι         -ις
ἀναγκάζωσιν      -η

6.    ανεξέλεγκτος, εύπιστος, λεξικό, απραξία, βελτίωση: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.
7.    βουλή, τρόπος, αἴτιος, κίνδυνος, κατηγορία: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
8.    συνῄδη, καταστῆναι, ἐπιδείξω, εὔνους, μετέσχον: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις του κειμένου στα συνθετικά τους.
9.    Να σχηματίσετε για καθεμία από τις λέξεις της Α΄ στήλης ένα παράγωγο επίθετο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την κατάληξη που δίνεται στη Β΄στήλη.
Α΄ ΣΤΗΛΗ           Β΄ ΣΤΗΛΗ                 Γ΄ ΣΤΗΛΗ
όνομα                    κατάληξη                  επίθετο
τρόπος                  -ικός
χρόνος                  -ιος
πρᾶγμα                -ικός
λόγος                    -ιος
ἄλλος                    -οῖος

10.              Να συνδέσετε κάθε λέξη του κειμένου (Α΄ στήλη) με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):
Α΄ ΣΤΗΛΗ                       Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. βούλομαι                      α) ἔνοχος
2. ἡγοῦμαι                        β) εὐμενής
3. αἴτιος                            γ) ἀπαιτῶ
4. εὔνους                          δ) βουλεύομαι
5. ἀξιῶ                              ε) οἴομαι
στ) ἐχθρός
ζ) ἐθέλω

11.    συνείδηση, εκποίηση, περιχαρής, πανάγαθος, κατάσταση: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.
12.  ἠνάγκασμαι, φαίνωμαι, δέομαι, δοκιμάζειν, ἵππευον: Να γράψετε μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.
13.     Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):
Α΄ ΣΤΗΛΗ                       Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. κακῶς                           α) ἡδέως
2. πολλή                           β) δύσνους
3. μέγιστος                      γ) ὀλίγη
4. ἀηδῶς                            δ) βελτίων
5. εὔνους                          ε) ἐλάχιστος
στ) μετρίως
ζ) καλῶς

14. κατήγορος, ἔλεγχος, εὔνους, δόξα, πολιτεία: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
15.  Να γράψετε ένα ομόρριζο ουσιαστικό (Β΄ στήλη) και ένα επίθετο (Γ΄ στήλη), απλό ή σύνθετο, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις λέξεις της Α΄ στήλης.
Ρηματικοί τύποι
Ουσιαστικά
Επίθετα
λέγοντος


ἡγοῦμαι


ἀξιῶ


ἐπιδείξω


μετέχειν



16.  Να συνδέσετε τις λέξεις/φράσεις του κειμένου, στην Α΄ στήλη, με τη σημασία τους στη Β΄ στήλη (δύο στοιχεία στη Β΄ στήλη περισσεύουν).
Α΄ ΣΤΗΛΗ                            Β΄ΣΤΗΛΗ
1. διαβάλλομαι                    α) διαμένω στην πόλη
2. κακῶς ποιῶ                      β) κόσμια, με μέτρο
3. ἐπιδημῶ                            γ) ασύνετα
4. μετρίως                             δ) βλάπτω
5. ἐπιδείκνυμι                      ε) μετακομίζω
στ) αποδεικνύω
ζ) συκοφαντούμαι

17.    Να απαντήσετε στα παρακάτω ζητούμενα:
ἡγοῦμαι: να σχηματίσετε ένα ομόρριζο ουσιαστικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την κατάληξη -μών.
τρόπου: να σχηματίσετε ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
εὔνους: να γράψετε μία αντώνυμη λέξη της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
λέγοντος: να γράψετε ένα συνώνυμο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
πεπραγμένων: να σχηματίσετε ένα παράγωγο ουσιαστικό που να δηλώνει αποτέλεσμα ενέργειας.
18.              βούλομαι, ἡγοῦμαι, λέγω, πράττω, φαίνομαι: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου μία συνώνυμη λέξη στην αρχαία ελληνική γλώσσα.


Παρασκευή, 16 Ιανουαρίου 2015

Tράπεζα Θεμάτων Β' Λυκείου: Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία

ΡΗΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΥΣΙΟΥ ΥΠΕΡ ΜΑΝΤΙΘΕΟΥ



ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΟΙΜΙΟ  §§ 1-3

1.    Με ποιον τρόπο ο Μαντίθεος προσπαθεί να προσελκύσει την προσοχή των βουλευτών και να κερδίσει την εύνοιά τους;
2.    Ποια απήχηση μπορεί να είχε στους βουλευτές η αναφορά του Μαντιθέου στην κοινωνική του ζωή;
3.    Με ποια επιχειρήματα ο Μαντίθεος προσπαθεί να πείσει τους βουλευτές να εγκρίνουν την εκλογή του ως βουλευτή;
4.    Ποια συναισθήματα προκαλεί στους βουλευτές η δήλωση του Μαντιθέου ότι έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του και ότι με την εξιστόρηση της ζωής του θα μεταστρέψει τη δυσμενή εντύπωσή τους εις βάρος του;
5.    Ποιο είναι το κατηγορητήριο εις βάρος του Μαντιθέου;
6.    Σε ποια στοιχεία, κατά τον Μαντίθεο, πρέπει να στηριχθεί η ανάδειξή του ως βουλευτή;
7.    Γιατί ο Μαντίθεος δηλώνει την εύνοιά του προς το δημοκρατικό καθεστώς; Έχει σχέση αυτό με τον χρόνο εκφώνησης του λόγου και τη σύνθεση της βουλής;
8.    Γιατί η πρόταση «καὶ εἴ τις πρός με τυγχάνει ἀηδῶς [ἢ κακῶς] διακείμενος» αρχίζει με το «καὶ εἰ» και όχι με το «εἰ καὶ»;
9.    Να περιγράψετε το ήθος του Μαντιθέου και των κατηγόρων του, όπως αυτό διαγράφεται στο προοίμιο.
10.              Από πού συνάγεται ότι ο Μαντίθεος στο προοίμιο χαρακτηρίζεται από μεγάλη αυτοπεποίθηση;
11.              Με βάση τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζει τον εαυτό του ο Μαντίθεος στο προοίμιο, ποια εικόνα σχηματίζετε για αυτόν;
12.              Ποια στοιχεία δείχνουν ότι το κείμενο αυτό είναι προοίμιο δικανικού λόγου και μάλιστα για υπόθεση δοκιμασίας;
13.              Να εντοπίσετε στο προοίμιο τα ρητορικά πάθη.
14.              Σε ποια σημεία του κειμένου φαίνεται η προσπάθεια του Λυσία να σκιαγραφήσει τον χαρακτήρα του Μαντιθέου;
15.              Στοιχείο του προοιμίου ενός ρητορικού λόγου είναι και η εὐμάθεια. Πώς πραγματώνεται στο συγκεκριμένο προοίμιο;
16.              Τι επιδιώκει ο Μαντίθεος να επιτύχει με το χωρίο: «ἐγὼ γὰρ οὕτω σφόδρα ἐμαυτῷ πιστεύω͵ ὥστ΄ ἐλπίζω καὶ εἴ τις πρός με τυγχάνει ἀηδῶς [ἢ κακῶς] διακείμενος͵ ἐπειδὰν ἐμοῦ λέγοντος ἀκούσῃ περὶ τῶν πεπραγμένων͵ μεταμελήσειν αὐτῷ καὶ πολὺ βελτίω με εἰς τὸν λοιπὸν χρόνον ἡγήσεσθαι».