Θεματικοί Κύκλοι για την Έκθεση: Παιδεία - Εκπαίδευση

Τα πολλά σχέδια για την Παιδεία

Φτάνει πια, γκώσαμε! Κάθε υπουργός που περνάει από το Μαρούσι (και παλιότερα από τη Μητροπόλεως) κάνει και ένα εθνικό σχέδιο για την Παιδεία, το οποίο δεν είναι καν πενταετές διότι οι θητείες των υπουργών (ακόμη και σε κυβερνήσεις που μακροημερεύουν) δεν ξεπερνούν τα τρία χρόνια. Ετσι, «το λύκειο διαρκώς αναμορφώνεται», «τα φροντιστήρια ζουν τις τελευταίες μέρες τους», «η είσοδος στα ΑΕΙ γίνεται ελεύθερη», «τα πανεπιστήμια μπαίνουν σε νέες βάσεις», «τα ΤΕΙ αποκτούν τον ρόλο που τους αρμόζει», και η Ελλάδα θριαμβεύει στον... 22ο αιώνα και περισσότερο στη φαντασία μας.

Κάθε υπουργός θεωρεί καθήκον του να πειράξει τις πανελλήνιες εξετάσεις, που κατά καιρούς είναι «πανελλαδικές». Ο ένας κάνει τα τέσσερα μαθήματα έξι, κάποιος άλλος θα κάνει τα έξι εννιά, μέχρι να βρεθεί ο φιλεύσπλαχνος σοσιαλιστής που θα τα ξαναφέρει στα τέσσερα. Ετσι μένουμε αιωνίως με το ερώτημα: με δέσμες τα βάζουμε με κατευθύνσεις τα βγάζουμε, τι έχουν τα έρμα και μένουν αγράμματα;

Ο νέος υπουργός Παιδείας –ο οποίος σύμφωνα με τον κ. Αλέξη Τσίπρα μοιάζει με τον Αϊνστάιν– δεν ξεκίνησε ένα νέο (κατά Τόμας Κουν) Παράδειγμα για την Παιδεία. Αναμάσησε τα γνωστά περί «αναμόρφωσης του λυκείου, εκκινώντας από τη Β΄ και Γ΄ Λυκείου, όπου μέσα από ένα αδιάβλητο και αξιόπιστο σύστημα θα παρέχεται ένα ισχυρό εθνικό απολυτήριο ο βαθμός του οποίου θα ανοίγει χωρίς εξετάσεις την πόρτα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση». Και μετά, όπως είναι λογικό, άρχισε να βάζει εξετάσεις στο όραμα: «Για σχολές με ζήτηση, όπως η Ιατρική, μπορεί να εφαρμόζεται ένα είδος εξετάσεων» («Καθημερινή» 9.5.2017).

Να προβλέψουμε για μία ακόμη φορά ότι και αυτό το σχέδιο θα αποτύχει; Το πρόβλημα της Παιδείας δεν είναι οι εξετάσεις, δεν είναι οι δέσμες, δεν είναι ο αριθμός των μαθημάτων. Είναι η σοβιετικού τύπου οργάνωσή της. Στην εποχή μας, ουδείς κεντρικός σχεδιασμός μπορεί να λύσει τα προβλήματα. Και αυτό γιατί οι ανάγκες από περιοχή σε περιοχή, από σχολείο σε σχολείο, είναι διαφορετικές και αλλάζουν διαρκώς. Σε αυτό το τεράστιο και δαιδαλώδες σύστημα με ένα κέντρο, αλλάζοντας απλώς μια παράμετρο για να διορθωθεί μια αρρυθμία κάπου, δημιουργούνται πολλαπλάσιες αρρυθμίες κάπου αλλού. Και μετά αρχίζει το μαρτύριο του Ταντάλου. Εκεί που μοιάζει ότι φτάνουμε στον στόχο, οι θεοί της πολυπλοκότητας ανεβάζουν τα κλαδιά των δένδρων πιο ψηλά. Για να διορθωθούν οι πρώτες αρρυθμίες από την εφαρμογή του λεπτομερούς «εθνικού σχεδίου», το υπουργείο εκδίδει νέες ρυθμίσεις. Αυτές όμως έχουν το κουσούρι των προηγούμενων. Απορρυθμίζουν άλλα σχολεία. Και δώσ’ του το γαϊτανάκι συνεχίζεται.

Το μόνο θετικό με αυτή την κυβέρνηση είναι ότι ανακοινώνει πολλά και πράττει λίγα. Επομένως, μπορούμε να ελπίζουμε ότι το νέο «σχέδιο» θα παραμείνει στα χαρτιά.

Πάσχος Μανδραβέλης, Η Καθημερινή (17/05/2017)

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.        Να γίνει το δομικό διάγραμμα του κειμένου.

2.        Να χαρακτηρίσετε με «Σωστό» ή «Λάθος» τις παρακάτω προτάσεις:

·           Ο αρθρογράφος

ü  αντιμετωπίζει με καυστικό ύφος τις αλλαγές στην παιδεία.

ü  πιστεύει ότι τα νέα μέτρα θα έχουν αποτελέσματα στο άμεσο μέλλον.

ü  υποστηρίζει πως το νέο σχέδιο για την παιδεία περιλαμβάνει καινοτόμες και πρωτότυπες προτάσεις.

ü  θεωρεί πως ένα ενιαίο εκπαιδευτικό σύστημα είναι εφικτό.

ü  πρεσβεύει πως οι αλλαγές δημιουργούν μόνο έναν φαύλο κύκλο.

3.        «Σε αυτό το τεράστιο και δαιδαλώδες σύστημα με ένα κέντρο, αλλάζοντας απλώς μια παράμετρο για να διορθωθεί μια αρρυθμία κάπου, δημιουργούνται πολλαπλάσιες αρρυθμίες κάπου αλλού. Και μετά αρχίζει το μαρτύριο του Ταντάλου. Εκεί που μοιάζει ότι φτάνουμε στον στόχο, οι θεοί της πολυπλοκότητας ανεβάζουν τα κλαδιά των δένδρων πιο ψηλά.»: να αναπτύξετε το περιεχόμενο του αποσπάσματος σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων.

4.        Να εντοπίσετε τη δομή και τον τρόπο ανάπτυξης της 4^ης παραγράφου.

5.        Να γράψετε ένα συνώνυμο κι ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου.

6.        Να εξηγήσετε τη λειτουργία των εισαγωγικών, των παρενθέσεων και της διπλής παύλας (3^η §) στο κείμενο.

7.        Ποια η λειτουργία του α’ πληθυντικού προσώπου; Πώς σχετίζεται με το ύφος του κειμένου;

8.        Ποια η λειτουργία των ερωτήσεων στη 2^η παράγραφο του κειμένου;

9.        α) Να σχολιάσετε τον τίτλο του κειμένου, β) Να δώσετε έναν τίτλο με αποδοκιμαστικό σχόλιο.

10.    Να επισημάνετε τρία (3) γνωρίσματα που πιστοποιούν ότι το κείμενο είναι άρθρο. 

Θεματικοί Κύκλοι για την Έκθεση: Διαδίκτυο

 ΚΕΙΜΕΝΟ: Internet

Πολύς λόγος γίνεται τα τελευταία χρόνια για το Internet. Ένας όλο και πιο μεγάλος αριθμός ανθρώπων συνδέεται στο δίκτυο. Βρίσκουμε όλη την γκάμα των συναισθημάτων: από τη λατρεία προς τις νέες ψηφιακές τεχνολογίες, έως τον τρόμο και τη δαιμονολογία για το « ζοφερό » μέλλον που επιφυλάσσεται στον άνθρωπο. Δύο προσεγγίσεις εξίσου υπερβολικές που εδράζονται και οι δύο σε μια αντίληψη αυτονόμησης της τεχνολογίας από το δημιουργό της. Νομίζω ότι θα ήταν πολύ πιο χρήσιμο να προσγειώσουμε τη συζήτηση στις πραγματικές της διαστάσεις, στην ιστορική αφετηρία των νέων ψηφιακών τεχνολογιών και ειδικά του Internet, στις αλλαγές που επέρχονται στη ζωή του ανθρώπου, στα προβλήματα που ενδεχομένως δημιουργούνται.

Πρώτα απ' όλα ας προσπαθήσουμε να περιγράψουμε συνοπτικά το Internet και ειδικότερα τον παγκόσμιο ιστό (Web). Ας φανταστούμε τον κυβερνοχώρο ως μια τεράστια έκθεση. Ο κάθε «εκθέτης» δημιουργεί το δικό του περίπτερο (site) που καταχωρείται σε μία διεύθυνση (www. address). Ο χρήστης του διαδικτύου, μέσα από τους τηλεπικοινωνιακούς διαδρόμους επισκέπτεται αυτήν την άυλη, διαρκή και παγκόσμια ψηφιακή έκθεση. Περνά από διάφορα sites, επικοινωνεί με τον «εκθέτη», και βεβαίως μπορεί να «κατεβάσει» πληροφοριακό υλικό. Αρκεί να έχει εξασφαλίσει την είσοδο του μέσω ενός προμηθευτή (provider) σύνδεσης στο Internet.

Αν στο ζευγάρι τηλεφώνου - υπολογιστή προσθέσουμε και την τηλεόραση έχουμε μια τεχνολογική συνένωση που αλλάζει δραστικά την όψη των επικοινωνιών. Σ' αυτό το λαβυρινθώδες τοπίο δημιουργούνται οι περίφημες «λεωφόροι της επικοινωνίας», για τη στρατηγική σημασία των οποίων δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία. Μόνο που η σκληρή οικονομική μάχη που γίνεται για τον έλεγχό τους έχει σαν κύριο αντικείμενο - τουλάχιστο προς το παρόν - τον έλεγχο του τηλεφώνου και της τηλεόρασης και πρόσφατα την παραγωγή νέων ψηφιακών προϊόντων. Εν τω μεταξύ η εμπορευματοποίηση του Internet, ως επικοινωνιακού μέσου, έχει ήδη αρχίσει. Οι διαφημιστές διαμορφώνουν την πολιτική προβολής των προϊόντων τους μέσα από αυτό, ενώ ορισμένοι σχεδιαστές στρατηγικής ονειρεύονται τον πλήρη έλεγχο του δικτύου.

Οι κοινωνικές ανακατατάξεις που προκαλούνται από την ανάπτυξη του νέου ψηφιακού κόσμου είναι ραγδαίες και ευρύτατες. Η εργασία και η απασχόληση υφίστανται τραυματικό σοκ, με την αλλοίωση των συνθηκών εργασίας και την απώλεια πολλών θέσεων εργασίας. Η παιδεία και ο πολιτισμός αλλάζουν όψη, αφού οι δυνατότητες απόκτησης γνώσεων αλλά και επικοινωνίας πολλαπλασιάζονται και παγκοσμιοποιούνται. Στη συγκρότηση της « κοινωνίας της πληροφορίας» τα δίκτυα λειτουργούν ως μια νέα « αγορά ». Οι πολίτες και οι οργανώσεις τους έχουν περισσότερα μέσα στη διάθεση τους, για να ακουστεί η φωνή τους. Ίσως μάλιστα αυτή να είναι η σημαντικότερη ποιοτική αλλαγή που επέρχεται: η δυνατότητα ενός μεγάλου πλήθους ατόμων να εκφραστούν. Ορισμένοι βλέπουν τη διεύρυνση της δημοκρατίας χάρη στις δυνατότητες των νέων ψηφιακών μέσων, δικτύων και πολυμέσων, ενώ κάποιοι υπεραισιόδοξοι μιλούν για ηλεκτρονική δημοκρατία.

Εντούτοις οι παγίδες και οι κίνδυνοι είναι πολλοί. Η ανάπτυξη της κυβερνοοικονομίας με την αύξηση του όγκου των ανταλλαγών άυλων τίτλων αλλά και στοιχείων και πληροφοριών δημιουργεί σοβαρό προβληματισμό σε τρεις τουλάχιστο τομείς: το ηλεκτρονικό κλείδωμα, τα πνευματικά δικαιώματα και το ηλεκτρονικό χρήμα. Οι δυνατότητες παραποίησης της πληροφορίας και χειραγώγησης της πληροφόρησης μπορούν να δημιουργήσουν νέες μορφές υποτέλειας.

Τέλος θα έπρεπε να εξετάσει κανείς, παράλληλα με τη διερεύνηση των μακροπρόθεσμων πολιτικο - κοινωνικών επιπτώσεων, ορισμένα επιμέρους μεν αλλά πρακτικά και πιο άμεσα ερωτήματα: είναι αναπότρεπτη η κυριαρχία της αγγλικής γλώσσας στα δίκτυα; ποια είναι η σχέση του Internet με την εκπαίδευση; μπορεί η τεχνολογία να φέρει πιο κοντά τις φτωχές με τις πλούσιες χώρες;

LE MONDE diplomatique,

ελληνική έκδοση του Maniere de voir,

τεύχος 11, To αφιέρωμα της έκδοσης.

ΠΑΡΑΤΗΤΗΣΕΙΣ

Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το κείμενο (100-120 λέξεις)

Β1. «Ορισμένοι βλέπουν τη διεύρυνση της δημοκρατίας χάρη στις δυνατότητες των νέων ψηφιακών μέσων, δικτύων και πολυμέσων, ενώ κάποιοι υπεραισιόδοξοι μιλούν για ηλεκτρονική δημοκρατία.»: να αναπτύξετε το περιεχόμενο της φράσης σε μια παράγραφο 70-90 λέξεων.

Β2. Να εντοπίσετε τη δομή και τον τρόπο ανάπτυξης της δεύτερης παραγράφου.

Β3. Να γράψετε μια (1) συνώνυμη για καθεμιά από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου.

Β4. Ποιος ο ρόλος των ερωτήσεων στην τελευταία παράγραφο του κειμένου;

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ

  Πριν από λίγες µέρες περισσότεροι από 3 εκατοµµύρια άνθρωποι, στη ζεστασιά του σπιτιού τους, σε διάφορες χώρες του κόσµου, µπόρεσαν πολύ εύκολα µέσω του Ίντερνετ να συνδεθούν µε το «Κάβερν Κλαµπ» του Λίβερπουλ και να απολαύσουν µία µοναδική (αριθµητικά και ποιοτικά) συναυλία ενός εκ των ιδρυτών του θρυλικού συγκροτήµατος των Μπιτλς, του Πολ Μακάρτνεϊ.

  Δεν πέρασαν, επίσης, πολλές εβδοµάδες από τότε που εκατοµµύρια άνθρωποι απ' όλον τον κόσµο µπόρεσαν πάλι από το Ίντερνετ να ακούσουν πρώτοι την καινούργια δισκογραφική δουλειά δύο σπουδαίων καλλιτεχνών της ροκ µουσικής, του Ντέιβιντ Μπάουϊ και του Στινγκ.

  Μπόρεσαν ακόµα, την ίδια στιγµή, να παραγγείλουν τους δίσκους που άκουσαν και µέσα σε πολύ λίγες µέρες να τους έχουν στο σπίτι τους σε χαµηλότερη, µάλιστα, τιµή απ' ότι θα τους αγόραζαν στα καταστήµατα δίσκων στις χώρες τους. Μέχρι τώρα, οι περισσότεροι από εµάς εδώ στην Ελλάδα στεκόµαστε απλώς στη διαπίστωση ότι «ο κόσµος αλλάζει», και µε κάπόιο δέος σύµφυτο µε δικαιολογηµένες και αδικαιολόγητες φοβίες, ατενίζουµε το µέλλον που είναι κιόλας εδώ. Δεν αλλάζει ο κόσµος. Άλλαξε ο κόσµος. Κι αυτή η αλλαγή, µε όσα µειονεκτήµατα κι αν έχει, είναι συναρπαστική.

  Η συναυλία του Πολ Μακάρτνεϊ, όπως και η παρουσίαση των νέων δίσκων του Μπάουϊ και του Στιvγκ, είναι τα ... αυτονόητα σήµερα του Ίντερνετ. Οι δυνατότητες είναι αµέτρητες και ο υπογράφων δεν είναι τόσο ειδικός για να τις αναλύσει και να τις παρουσιάσει όλες.

  Ως ένας απλός, συνηθισµένος χρήστης του Ίντερνετ τα δύο τελευταία χρόνια, τολµώ να πω ότι αυτό που πριν αρκετά χρόνια (µε λίγο θαυµασµό και πολύ φόβο) αποκαλούσαµε «παγκόσµιο χωριό ενηµέρωσης» άρχισα κιόλας να το αισθάνοµαι και ως δικό µου χωριό.

  Χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις και µε ελάχιστη δαπάνη, έχω καταφέρει µέσω του Ίντερνετ να δηµιουργήσω ένα «δικό µου» χώρο, τη δική µου προσωπική εφηµερίδα όπως την ονοµάζω, που φιλοξενεί όλα εκείνα τα πράγµατα που, υποκειµενικά εννοείται, κρίνω ως σηµαντικά και απαραίτητα να γνωρίζω.

  Ένα τηλεοπτικό δίκτυο µου δίνει, όποια στιγµή θέλω, τις σηµαντικότερες διεθνείς ειδήσεις. Πέντε-έξι εφηµερίδες, της δικής µου επιλογής πάντα, µου προσφέρουν την ανάλυση των γεγονότων που µε ενδιαφέρουν. Μου προσφέρουν, επίσης, και τη δυνατότητα να ανατρέξω σε ένα αχανές αρχειακό υλικό που αφορά ένα συγκεκριµένο θέµα της τρέχουσας, όπως λέµε, επικαιρότητας. Την ίδια ώρα που ταξιδεύω σε αυτές τις σελίδες (όλες συµπυκνωµένες) στη «δική µου καθηµερινή εφηµερίδα», ακούω κλασική µουσική από έναν αγαπηµένο µου σταθµό στην Αγγλία και, εάν ακούσω κάτι που να µε συναρπάσει, µπορώ αµέσως να πληροφορηθώ περισσότερα πράγµατα γι' αυτό το κοµµάτι, να πατήσω µερικά πλήκτρα και να το έχω σε λίγες µέρες στο σπίτι µου. Ένα κονσέρτο, πρόσφατα, του τενόρου Χοσέ Γιούρα, στο «Κόβεντ Γκάρντεν», δεν το παρακολούθησα απλώς µέσω των δηµοσιευµάτων του Τύπου, αλλά είδα αποσπάσµατά του από το Δίκτυο, «έβγαλα» πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία για τον καλλιτέχνη ... Με λίγα λόγια, αισθάνθηκα ότι ήµουν όσο πιο κοντά θα µπορούσα να είµαι στο γεγονός.

  Βλέπω κιόλας µια ανησυχία στα βλέµµατα πολλών. Και ακούω από το στόµα τους ψιθύρους για µια κοινωνία που, µέρα µε τη µέρα, κλείνεται όλο και πιο πολύ στα σπίτια της. Είναι µια πολύ µεγάλη συζήτηση αυτή, στην οποία φοβούµαι ότι οι προσωπικές συνήθειες καθώς και οι συνθήκες ζωής του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά, παίζουν πολύ πιο σηµαντικό ρόλο από τις όποιες θεωρητικές προσεγγίσεις στο θέµα.

  Εµένα φερ' ειπείν, δεν µε κλείνει στο σπίτι το Ίντερνετ. Το άγχος της πόλης, το φοβερό κυκλοφοριακό πρόβληµα και ο πολύτιµος χρόνος που αυτό σου κλέβει, είναι αυτά που µε αναγκάζουν, όσο και αν το θέλω, να αποφεύγω να βγαίνω στην Αγορά. Το Ίντερνετ, αντίθετα, εκτός του ότι προσφέρει τη δυνατότητα (µε όλα τα αρνητικά του, ναι) να ταξιδέψεις σ' ένα κόσµο πλούσιο σε γνώσεις, σου γλιτώνει χρόνο. Σου εξοικονοµεί χρόνο (που σου στερούν οι άλλες σύγχρονες συνήθειες της ζωής σου) κι έτσι σου δίνει την πολυτέλεια και στην Αγορά να κυκλοφορείς όποτε εσύ το επιλέξεις, και να κάνεις πράγµατα που δεν έκανες πριν - να πας σε µιαν έκθεση ζωγραφικής, ένα ποδοσφαιρικό παιχνίδι, µια βόλτα, ένα σινεµά, στο γυµναστήριο.

  Για αρκετούς ανθρώπους, βέβαια, ο κοµπιούτερ έχει γίνει κάτι σαν ναρκωτικό. Υπάρχουν επίσης και πολλές «γκρίζες περιοχές» του Ίντερνετ - η πορνογραφία, η στυγνή οικονοµική εκµετάλλευση, η έλλειψη ελέγχου της αξιοπιστίας πολλών µεταδιδόµενων πληροφοριών κ.λ.π. Η µεγάλη, όµως µάζα των χρηστών του µέσου δεν είναι ούτε αρρωστηµένα εξαρτηµένη απ' αυτό ούτε και ανυποψίαστη για τις «σκιές» του.

  Φοβούµαι πως, στο τέλος αυτού του αιώνα, δεν έχουµε ακόµη συνειδητοποιήσει την πραγµατική σηµασία αυτού του µέσου. Δεκτές και απαραίτητες οι ενστάσεις και οι προβληµατισµοί. Απαράδεκτη, όµως η συνεχής καταδίκη, άνευ ορίων και άνευ όρων του Ίντερνετ και η διαρκής προσπάθεια υποβάθµισης των υπηρεσιών που προσφέρει.

Χρήστος Μιχαηλίδης, «Ελευθεροτυπία»

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Α. Να αποδώσετε περιλητικά το κείμενο (100-120 λέξεις)

Β1. «Δεν αλλάζει ο κόσµος. Άλλαξε ο κόσµος. Κι αυτή η αλλαγή, µε όσα µειονεκτήµατα κι αν έχει, είναι συναρπαστική.»: Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 70-90 λέξεων το νόημα της φράσης.

Β2. Να εντοπίσετε στο κείμενο τρεις (3) λέξεις ή φράσεις με μεταφορική σημασία.

Β3. Ποιος ο ρόλος των εισαγωγικών στις παρακάτω φράσεις;

ü  «Κάβερν Κλαµπ»

ü  «παγκόσµιο χωριό ενηµέρωσης»

ü  «έβγαλα»

 Β4. Ο αρθρογράφος στο κείμενο χρησιμοποιεί το α’ ενικό  και το α’ πληθυντικό πρόσωπο. Που αποσκοπεί;

ΚΕΙΜΕΝΟ:  Το Διαδίκτυο απειλεί την τριτοβάθμια εκπαίδευση;

Η εκπαίδευση μέσω διαδικτύου (ψηφιακά μαθήματα εξ αποστάσεως, τηλεκπαίδευση, ανοιχτά διαδικτυακά μαθήματα) αποτελεί για πολλούς φοιτητές ανά τον κόσμο μια μοναδική ευκαιρία να παρακολουθήσουν δωρεάν μαθήματα από κορυφαία Πανεπιστημιακά Ιδρύματα αλλά και από κορυφαίους στο είδος τους καθηγητές.  Η νέας μορφής εκπαίδευση παρέχεται μέσω ιστοσελίδων που κατασκευάσθηκαν ειδικά για το σκοπό αυτό, όπως είναι οι Udacity και Coursera.

Σε αυτού του είδους τους ιστότοπους, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να βρει πληροφορίες για τα προσφερόμενα μαθήματα από διάφορα Πανεπιστήμια, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και διεθνούς φήμης όπως το Στάνφορντ, το Γέιλ, το Πρίνστον και άλλα. Αν και οι ιστοσελίδες αυτές δημιουργήθηκαν μόνο λίγους μήνες πριν, ήδη παρακολουθούν διαλέξεις μέσω αυτών 2,4 εκατομμύρια φοιτητές από 196 χώρες.

Το μόνο που χρειάζεται κανείς για να παρακολουθήσει αυτά τα ανοιχτά διαδικτυακά μαθήματα (ΜΟΟC = massive open online course) είναι θέληση, χρόνο, υπολογιστή και σύνδεση στο Ίντερνετ. Κι όλα αυτά χωρίς κόστος, χωρίς εγγραφές ή δίδακτρα.

Η δυναμική των ιστοσελίδων αυτών φαίνεται και από το γεγονός ότι το Χάρβαρντ και το ΜΙΤ ένωσαν πέρυσι τις δυνάμεις τους και δημιούργησαν το EdX. Το ΕdX είναι μια ηλεκτρονική πλατφόρμα που προσφέρει δωρεάν μαθήματα από τα δύο Πανεπιστήμια. Μέχρι στιγμής έχουν γραφτεί στο πρόγραμμα αυτό 753.000 φοιτητές από χώρες όπως η Ινδία, η Βραζιλία, το Πακιστάν και η Ρωσία.

Είναι πλέον γεγονός πως και στην Ελλάδα η συντριπτική πλειοψηφία των Πανεπιστημίων και ΤΕΙ συμμετέχει σε παρόμοια προγράμματα ανοιχτών ψηφιακών μαθημάτων, που προσφέρονται δωρεάν μέσω Διαδικτύου.

Ειδικότερα, για τον Ελλαδικό χώρο, με βάση τα στοιχεία της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιχειρησιακού Προγράμματος Εκπαίδευσης και Διά Βίου Μάθησης του Υπ. Παιδείας, τα ελληνικά Πανεπιστήμια και ΤΕΙ έχουν δηλώσει ότι σταδιακά μέχρι τα τέλη του 2015 θα προσφέρουν σε ψηφιακή μορφή τις παραδόσεις διδασκόντων τους.

Ήδη, έχουν αρχίσει να μαγνητοσκοπούνται οι παραδόσεις διδασκόντων και να αναρτώνται σε διαδικτυακή πλατφόρμα.

Η νέα αυτή μορφή δωρεάν παροχής μαθημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που επιτρέπει στο χρήστη να επιλέγει το χρόνο και τον τόπο που θα παρακολουθήσει τα μαθήματα, έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις στις ΗΠΑ. Το θέμα έχει προσλάβει τέτοιες διαστάσεις, ώστε πολλοί να κάνουν λόγο για μελλοντικές ριζικές αλλαγές στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Θα μπορούσαν τα διαδικτυακά μαθήματα εξ αποστάσεως να αντικαταστήσουν τις παραδοσιακές αίθουσες των σχολών των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων; Μήπως κινδυνεύουν τα παραδοσιακά Πανεπιστήμια να χάσουν τους φοιτητές τους από τη νέα τεχνολογία;

Πολλοί εκπαιδευτικοί και ειδικοί σε θέματα εκπαίδευσης υποστηρίζουν πως σύντομα η Ανώτατη Εκπαίδευση θα αλλάξει πρόσωπο. Η Πρόεδρος του Αμερικανικού Συμβουλίου Εκπαίδευσης, Μόλι Κορμπέτ Μπρόαντ, τόνισε ότι τα διαδικτυακά μαθήματα πρόκειται να θέσουν νέους κανόνες παιχνιδιού στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Για τον οργανωτή της εκπαιδευτικής πολιτικής του New America Foundation, Κέβιν Κάρεϋ, η ανώτατη εκπαίδευση του μέλλοντος θα παρέχεται δωρεάν σε όλους μέσω του Διαδικτύου.

Οι επικριτές της διαδικτυακής εκπαίδευσης, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζουν πως τέτοιου είδους μαθήματα εξ αποστάσεως δεν ανταποκρίνονται σε μεγάλο ποσοστό νέων ηλικίας 18 έως 21 ετών, διότι, απλούστατα, οι σπουδαστές επιθυμούν να ζήσουν τη φοιτητική ζωή στην πανεπιστημιούπολη και όχι απλώς να παρακολουθούν μαθήματα για κάποιο ορισμένο χρονικό διάστημα μεταξύ 5 έως 16 εβδομάδων.

Προς το παρόν τα Πανεπιστήμια του Κάνσας, του Μισούρι και του Μισούρι-Κάνσας Σίτυ είναι μερικά από τα ιδρύματα που παρακολουθούν με ενδιαφέρον την εξέλιξη των ανοιχτών διαδικτυακών μαθημάτων.

Πολλοί επευφημούν την απόφαση κορυφαίων πανεπιστημιακών μονάδων να μοιραστούν τις πνευματικές τους γνώσεις με όσους το επιθυμούν. Ενα από τα επιχειρήματα που προβάλλονται είναι πως με τον τρόπο αυτό, άνθρωποι που δεν είχαν ποτέ επαρκές εισόδημα ή την ευκαιρία να μετοικήσουν για να σπουδάσουν, μπορούν επιτέλους να λάβουν υψηλής ποιότητας εκπαίδευση. Ενα δεύτερο επιχείρημα είναι πως για αρκετούς καθηγητές τα διαδικτυακά μαθήματα θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τα φροντιστηριακά τα οποία δεν προσφέρουν βαθμούς. Επιπλέον, ισχυρίζονται πως θα μπορούσε κανείς να επιλέξει το πρόγραμμα σπουδών του να περιλαμβάνει μαθήματα από διαφορετικά Πανεπιστήμια ή Κολέγια και στο τέλος να δίνει κάποιου είδους εξετάσεις για να αποκτήσει το σχετικό πιστοποιητικό των δεξιοτήτων και γνώσεών του.

Η εκπαίδευση μέσω διαδικτύου ξεκίνησε το 1984 στο Παν/μιο της Νέας Υόρκης. Το 1995 τα Αμερικανικά Κολέγια προσμετρούσαν ήδη 750,000 ηλεκτρονικές εγγραφές φοιτητών που σπούδαζαν εξ αποστάσεως. Πέρυσι ο αριθμός αυτός άγγιξε τα 7 εκατομμύρια, σύμφωνα με πλήθος εκπαιδευτικών οργανώσεων σε όλον τον κόσμο.

Η νέα επανάσταση στο χώρο της εκπαίδευσης είναι γεγονός, αν και ακόμη δεν έχει υπολογισθεί ο αντίκτυπός της. Το 2011, δύο πρώην καθηγητές του Στάνφορντ παρέδωσαν μαθήματα τεχνητής νοημοσύνης μέσω διαδικτύου σε κοινό 58,000 ατόμων, αριθμός τριπλάσιος του σώματος των εγγεγραμμένων φοιτητών του Πανεπιστημίου. Αν και λιγότεροι από τους μισούς ολοκλήρωσαν τον κύκλο των μαθημάτων, έγινε εμφανές πως η εμβέλεια του νέου τύπου μαθημάτων ξεπερνούσε κάθε προηγούμενο. Οι δύο καθηγητές, Θραν και Νόρβιγκ, δημιούργησαν μετά από αυτό μία από τις πρώτες ηλεκτρονικές πλατφόρμες MOOC, την Udacity, της οποίας στόχος ήταν, όπως δήλωναν οι δημιουργοί της, να εκδημοκρατίσει την εκπαίδευση και να την κάνει προσβάσιμη και προσιτή σε μέρη του κόσμου που είναι αδύνατη μέχρι και σήμερα.

Μαζί με την Udacity, πρωτοπόροι στην τεχνολογία των διαδικτυακών μαθημάτων είναι η Coursera, η οποία είναι δημιουργία καθηγητών πληροφορικής του Παν/μιου του Στάνφορντ, και η edX, η οποία είναι το σχετικό δημιούργημα του ΜΙΤ και του Χάρβαρντ. Με τον καιρό έχουν δημιουργηθεί κι άλλες πλατφόρμες, ενώ ολοένα και περισσότερα Ιδρύματα επιθυμούν να εκσυγχρονιστούν και να παρέχουν τα δικά τους ΜΟΟC. Σήμερα 22 από τα πιο φημισμένα αμερικανικά Πανεπιστημιακά Ιδρύματα έχουν εντάξει στο εκπαιδευτικό τους πρόγραμμα και τα διαδικτυακά μαθήματα.

Βέβαια, πρέπει να διασαφηνιστεί πως οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες των παραπάνω εταιρειών που προσφέρουν διαδικτυακά μαθήματα δεν παρέχουν πλήρη κατάρτιση για απόκτηση πτυχίου. Τα μαθήματα εξ αποστάσεως δεν βαθμολογούνται όπως επίσης ούτε προσμετρώνται οι ανάλογες διδακτικές ώρες. Το Fort Hays State University προτείνει, εντούτοις, ο φοιτητής να δίνει κάποιο ποσό στο Ιδρυμα που φοιτά ή θέλει να φοιτήσει, ώστε να παρακολουθεί τα επιλεγμένα μαθήματα μέσω διαδικτύου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο τα μαθήματα μέσω διαδικτύου θα αναγνωρίζονται από τα κολεγιακά προγράμματα σπουδών οποιουδήποτε Ιδρύματος και θα εντάσσονται στο σύνολο του προγράμματος σπουδών που θα επιλέγει κανείς για να αποκτήσει πτυχίο. Μάλιστα το Πανεπιστήμιο σχεδιάζει ειδικό λογισμικό ώστε να ελέγχει τη διαφάνεια των εξετάσεων που θα πραγματοποιούνται μέσω διαδικτύου για το σκοπό αυτό.

Το Colorado State University -Global Campus είναι ένα διαδικτυακό Πανεπιστήμιο που ήδη προσφέρει τη δυνατότητα παρακολούθησης και εξέτασης MOOC έναντι χρημάτων. Ο φοιτητής μπορεί με εξέταστρα χαμηλότερα των 100 δολαρίων να αποδείξει έμπρακτα στην εξέταση ότι έχει αποκομίσει όλες τις επιθυμητές γνώσεις που θα λάμβανε  από ένα κανονικό παραδοσιακό μάθημα. Κάθε διαδικτυακό μάθημα αντιστοιχεί σε 350 δολάρια ανά διδακτική μονάδα.

Υπάρχουν κι άλλες μέθοδοι αξιολόγησης των διαδικτυακών μαθημάτων όπως επίσης υπάρχουν και κολοσσοί, όπως η Google, η οποία επιπλέον πουλά τα δεδομένα του φοιτητή με τη συγκατάθεσή του σε διάφορες επιχειρήσεις που ζητούν προσωπικό.

Θα μπορούσε κάποιος να αναρωτηθεί ποιο είναι το οικονομικό όφελος για τις εταιρείες που παρέχουν διαδικτυακά μαθήματα; Οι απαντήσεις ποικίλουν. Μια πιθανότητα που συζητείται είναι να ενοικιάζουν στα Πανεπιστήμια τις ηλεκτρονικές τους πλατφόρμες ή να αποκομίζουν τυχόν κέρδη από εκεί. Επιπλέον, μια δεύτερη σκέψη είναι οι εταιρείες να παρέχουν οικονομικά κίνητρα σε καθηγητές που εξετάζουν το ενδεχόμενο να υιοθετήσουν διαδικτυακά μαθήματα για να διδάσκουν την ύλη του μαθήματός τους.

Αν τα διαδικτυακά μαθήματα εξελιχθούν σε προσοδοφόρα επιχείρηση, οι ειδικοί εκτιμούν πως δεκάδες επιχειρήσεις θα αναδειχθούν για να αναλάβουν τη βαθμολόγηση των εκατομμυρίων εργασιών και εξετάσεων. Συνεργεία κινηματογραφικών παραγωγών ενδέχεται να μεταμορφώσουν τους καθηγητές, ώστε να δείχνουν και να ακούγονται καλύτερα. Κάποιοι πιστεύουν ότι οι φοιτητές θα επιλέγουν καθηγητές με περισσότερη ενέργεια, θεατρικότητα και μεταδοτικότητα, πράγμα που θα δημιουργήσει καθηγητές- διασημότητες στο μέλλον.

Ο Δρ. Απόστολος Παπαποστόλου είναι επίκουρος καθηγητής στα ΤΕΙ Αθήνας

Το Βημα, 23/10/2013

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.    Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου.

2.    Να εντοπίσετε τρεις (3) φράσεις ειδικού λεξιλογίου.

3.    «Πολλοί επευφημούν [...] γνώσεων του» : Να εντοπίσετε τη δομή και τον τρόπο ανάπτυξης της παραγράφου.

4.    «Η νέα επανάσταση [...] διαδικτυακά μαθήματα»: Ποιος είναι ο τρόπος πειθούς που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. 

5.    Σε ποιο γραμματειακό είδος ανήκει το κείμενο που σας δόθηκε; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με τρεις (3) αναφορές στο κείμενο.

"Γιατί διδάσκουμε Αρχαία Ελληνικά στα παιδιά"

Ανέκδοτη ομιλία του Ι.Θ. Κακριδή, με θέμα "Γιατί διδάσκουμε Αρχαία Ελληνικά στα παιδιά" 

Αληθινά λυπούμαι που τον καιρό αυτό είμαι αναγκασμένος να βρίσκομαι μακριά από την Ελλάδα, κι έτσι στερήθηκα τη χαρά να πάρω μέρος στο Συνέδριο αυτό, που σκοπό έχει να μελετήσει τις βασικές αρχές των νέων θεσμών που αποφάσισε το Υπουργείο Παιδείας στην προσπάθειά του ν’ ανυψώσει μέσα στ’ άλλα και τη Μέση Εκπαίδευση. Τίποτε δεν μπορεί ν’ αντικαταστήσει την παρουσία του ανθρώπου. Αν, παρ’ όλους τους δισταγμούς, αποφάσισα στο τέλος να καταγράψω μερικές μου σκέψεις και να παρακαλέσω να διαβαστούν μπροστά στην ολομέλεια του Συνεδρίου, αυτό έγινε γιατί δεν ήθελα ν’ απουσιάζω ολωσδιόλου από μια τόσο μεγάλη συγκέντρωση συναδέλφων–για ένα θέμα μάλιστα τόσο σημαντικό για τη μελλοντική προκοπή του τόπου μας.

Επαναστατικό είναι το νέο εκπαιδευτικό σύστημα από πολλές πλευρές. Η πιο επαναστατική από όλες τις καινοτομίες του είναι ίσως η απόφαση, στο τριτάξιο Γυμνάσιο οι αρχαίοι Έλληνες κλασικοί να διδάσκονται από μετάφραση, και μόνο στην τελευταία τάξη να δίνεται μια γενική εισαγωγή στους νόμους του αρχαίου αττικού λόγου. Ο νεωτερισμός αυτός δημιουργεί ένα πλήθος προβλήματα στην πραχτική του εφαρμογή, προκαλεί όμως και καθαρά θεωρητικές απορίες. Το μεγάλο πρόβλημα, που είναι φυσικό να βασανίζει τον καιρό αυτό το φιλόλογο του Γυμνασίου, είναι αν το νέο σύστημα θα μπορέσει ν’ ανταποκριθεί στο βασικό σκοπό της διδασκαλίας των αρχαίων Ελληνικών, τη στιγμή που ο αρχαίος λόγος θα πάψει ν’ ακούγεται αυτούσιος στο Γυμνάσιο.

Γιατί αλήθεια διδάσκουμε τα αρχαία ελληνικά στα παιδιά που θέλουμε να μορφώσουμε, σε τόσο πολλές ώρες μάλιστα;

Τρεις είναι οι κύριοι λόγοι που μας υποχρεώνουν να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να επικοινωνήσουν όσο γίνεται περισσότερο με τον αρχαίο κόσμο.

Πρώτα απ’ όλα, γιατί είμαστε κι εμείς Έλληνες. Από τον καιρό του Ομήρου ως σήμερα έχουν περάσει κάπου δυο χιλιάδες εφτακόσια χρόνια. Στους αιώνες που κύλησαν οι Έλληνες βρεθήκαμε συχνά στο απόγειο της δόξας, άλλοτε πάλι στα χείλια μιας καταστροφής ανεπανόρθωτης∙ νικήσαμε και νικηθήκαμε αμέτρητες φορές∙ δοκιμάσαμε επιδρομές και σκλαβιές∙ αλλάξαμε θρησκεία∙ στους τελευταίους αιώνες η τεχνική επιστήμη μετασχημάτισε βασικά τη μορφή της ζωής μας∙ και όμως κρατηθήκαμε Έλληνες, με την ίδια γλώσσα–φυσικά εξελιγμένη–, με τα ίδια ιδανικά, τον ίδιο σε πολλά χαραχτήρα και με ένα πλήθος στοιχεία του πολιτισμού κληρονομημένα από τα προχριστιανικά χρόνια. Στον πνευματικό τομέα κανένας λαός δεν μπορεί να προκόψει, αν αγνοεί την ιστορία του, γιατί άγνοια της ιστορίας θα πει άγνοια του ίδιου του ίδιου του εαυτού του. Είμαι Έλληνας, συνειδητός Έλληνας, αυτό θα πει, έχω αφομοιώσει μέσα μου την πνευματική ιστορία των Ελλήνων από τα μυκηναϊκά χρόνια ως σήμερα.

Ο δεύτερος λόγος που μας επιβάλλει να γνωρίσουμε την αρχαία πνευματική Ελλάδα είναι ότι είμαστε κι εμείς Ευρωπαίοι. Ολόκληρος ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός στηρίζεται στον αρχαίο Ελληνικό, με συνδετικό κρίκο τον ρωμαϊκό. Με τους άλλους Ευρωπαίους μας δένει βέβαια και ο Χριστιανισμός, όσο και να μας χωρίζουν ορισμένα δόγματα. Μα και ο Χριστιανισμός έπρεπε να δουλευτεί πρώτα με την Ελληνική σκέψη, για να μπορέσει ν’ απλώσει έπειτα στον ευρωπαϊκό χώρο. Η ρίζα του πολιτισμού των Ευρωπαίων όλων είναι ο αρχαίος ελληνικός στοχασμός και η τέχνη, γι’ αυτό δεν μπορεί να τα αγνοεί κανείς, αν θέλει να αισθάνεται πως πνευματικά ανήκει στην Ευρώπη.

Μα ο κυριότερος λόγος που δεν επιτρέπεται οι νέοι μας ν’ αγνοούν την αρχαίαν Ελλάδα είναι άλλος: στην Ελλάδα για πρώτη φορά στα χρονικά του κόσμου ανακαλύφτηκε ο άνθρωπος ως αξία αυτόνομη, ο άνθρωπος που θέλει να κρατιέται ελεύθερος από κάθε λογής σκλαβιά, και υλική και πνευματική. Μέσα στους λαούς που περιβάλλουν τον ελληνικό χώρο στα παλιά εκείνα χρόνια υπάρχουν πολλοί με μεγάλο πολιτισμό, πάνω απ’ όλους οι Αιγύπτιοι και οι Πέρσες. Οι λαοί όμως αυτοί ούτε γνωρίζουν ούτε θέλουν τον ελεύθερο άνθρωπο. Το απολυταρχικό τους σύστημα επιβάλλει στα άτομα να σκύβουν αδιαμαρτύρητα το κεφάλι μπροστά στο βασιλέα και στους θρησκευτικούς αρχηγούς. Η ελεύθερη πράξη και η ελεύθερη σκέψη είναι άγνωστα στον εξωελληνικό κόσμο. Και οι Έλληνες; Πρώτοι αυτοί, σπρωγμένοι από μια δύναμη που βγαίνει από μέσα τους και μόνο, την δεσποτεία θα την μεταλλάξουν σε δημοκρατία, και από την άβουλη, ανεύθυνη μάζα του λαού θα πλάσουν μια κοινωνία από πολίτες ελεύθερους, που καθένας τους να νιώθει τον εαυτό του υπεύθυνο και για τη δική του και για των άλλων την προκοπή. Ο στοχασμός είναι κ’ αυτός ελεύθερος για τα πιο τολμηρά πετάματα του νου και της φαντασίας. Ο Έλληνας είναι ο πρώτος, που ενώ ξέρει πως δεν μπορεί ατιμώρητα να ξεπεράσει τα σύνορα του ανθρώπου και να γίνει θεός, όμως κατέχεται από μια βαθιά αισιοδοξία για τις ανθρώπινες ικανότητες και είναι γεμάτος αγάπη για τον άνθρωπο, που τον πιστεύει ικανό να περάσει τις ατέλειές του και να γίνει αυτό που πρέπει να είναι−ο τέλειος άνθρωπος.

Αυτή η πίστη στον τέλειον άνθρωπο, συνδυασμένη με το βαθύ καλλιτεχνικό αίσθημα που χαρακτηρίζει την ελληνική φυλή, δίνει στον αρχαίον Έλληνα τον πόθο και την ικανότητα να πλάσει πλήθος ιδανικές μορφές σε ό,τι καταπιάνεται με το νου, με τη φαντασία και με το χέρι: στις απέριττες μορφές που σχεδιάζουν οι τεχνίτες στα αγγεία της καθημερινής χρήσης, στη μεγάλη ζωγραφική, στην πλαστική του χαλκού και του μαρμάρου, πάνω απ’ όλα στο λόγο τους, και τον πεζό και τον ποιητικό.

Αυτόν τον κόσμο θέλουμε να δώσουμε στα παιδιά μας, για να μορφωθούν∙ για να καλλιεργήσουν τη σκέψη τους αναλύοντας τη σκέψη των παλιών Ελλήνων∙ για να καλλιεργήσουν το καλλιτεχνικό τους αίσθημα μελετώντας ό,τι ωραίο έπλασε το χέρι και η φαντασία των προγόνων τους∙ για να μπορέσουν κι αυτοί να νιώσουν τον εαυτό τους αισιόδοξο, ελεύθερο και υπεύθυνο για τη μοίρα του ανθρώπου πάνω στη γη∙ προπαντός για να φουντώσει μέσα τους ο πόθος για τον τέλειον άνθρωπο.

 
Για να διαβάσετε τη συνέχεια της ομιλίας πατήστε εδώ