Φιλοσοφικός λόγος Α΄: Πλάτωνος Πρωταγόρας και Πολιτεία (η αλληγορία του σπηλαίου), Γ΄ Γενικού Λυκείου, θεωρητικής κατεύθυνσης

Συντελεστές

Εκδότης : ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ Συγγραφέας : Αναγνωστοπούλου Δώρα

Περιγραφή

Το βιβλίο Φιλοσοφικός λόγος Α΄: Πλάτωνα Πρωταγόρας και Πολιτεία, Γ΄ Γενικού Λυκείου περιλαμβάνει όλα τα ερμηνευτικά σχόλια ανάλυσης των κειμένων που είναι αναγκαία για τη σωστή προετοιμασία των υποψηφίων για τις Πανελλαδικές εξετάσεις. Περιλαμβάνει: – Πλήρη ερμηνευτική ανάλυση σύμφωνα με τα σχόλια του σχολικού βιβλίου, του βιβλίου καθηγητή, του βιβλίου «Αξιολόγηση» του ΚΕΕ και του Ψηφιακού Βοηθήματος του Υπ. Παιδείας στο www.study4exams.gr  – Απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου – Απαντήσεις στις ερωτήσεις του βιβλίου «Αξιολόγηση»του ΚΕΕ – Θέματα Πανελλαδικών εξετάσεων http://www.patakis.gr/viewshopproduct.aspx?id=695439

Θεματικοί Κύκλοι για την Έκθεση: Γλωσσομάθεια

[Η γλωσσομάθεια είναι το εθνικό χόμπι μας]

Οι Έλληνες έχουμε έφεση στην εκμάθηση ξένων γλωσσών και η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου μας το αναγνωρίζει έφεση στις ξένες γλώσσες, είτε για να αποκτήσουν πλεονέκτημα στην απαιτητική αγορά εργασίας του ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου είτε από χόμπι, παρουσιάζουν σταθερά οι Έλληνες. Το γεγονός αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ειδικά όταν, σύμφωνα με έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, το 83% των Ευρωπαίων αναγνωρίζει μεν τη σημασία της γνώσης ξένων γλωσσών, περίπου ένας στους δύο (44%) όμως παραδέχεται ότι δεν μπορεί να κάνει ολοκληρωμένη συζήτηση σε άλλη γλώσσα, πέραν της μητρικής. Παρ΄ όλα αυτά, υπάρχουν και ορισμένοι Ευρωπαίοι οι οποίοι ανεξάρτητα από τις κλασικές ή όχι σπουδές τους επιδιώκουν να μάθουν Ελληνικά. 

Η τάση αυτή των Ελλήνων τούς οδηγεί και στην εκμάθηση πιο... σπάνιων γλωσσών. Η ιστορικός κυρία Κατερίνα Χάλκου αγαπά το θέατρο. Πριν από δύο χρόνια άρχισε μαθήματα ρωσικής γλώσσας. «Αισθανόμουν ότι διαβάζοντας και βλέποντας ρωσικό θέατρο σε μετάφραση κάτι έχανα» είπε στο «Βήμα». Άρχισε εντατικά μαθήματα, έξι ώρες την εβδομάδα τον πρώτο χρόνο και τέσσερις, τον δεύτερο. Γνωρίζει ήδη αγγλικά και γαλλικά και ομολογεί ότι τα ρωσικά τη δυσκόλεψαν στην αρχή. «Χρειάστηκαν τρεις μήνες να εξοικειωθώ με το αλφάβητο και να μπορώ να διαβάσω στα ρωσικά». Μπορεί πλέον να κάνει μια απλή συζήτηση στα ρωσικά και φιλοδοξεί κάποια στιγμή να μπορεί να απολαύσει τον «Γλάρο» του Τσέχοφ στο πρωτότυπο. Στο μεταξύ έδωσε εξετάσεις για την απόκτηση του πρώτου πιστοποιητικού γλωσσομάθειας στα ρωσικά. «Θέλω να έχω και κάποιο πτυχίο που να πιστοποιεί τις γνώσεις μου. Θεωρώ ότι μια τρίτη γλώσσα, και μάλιστα κάποια που δεν συγκαταλέγεται στις “κλασικές” ευρωπαϊκές γλώσσες που μαθαίναμε συνήθως, αποτελεί δεξιότητα που εμπλουτίζει το βιογραφικό μου».

«Είναι γλωσσομαθείς οι Έλληνες,με ενδιαφέρον και μεγάλη επιτυχία στην εκμάθηση ξένων γλωσσών.Υπάρχουν σπουδαστές στο Διδασκαλείο που παρακολουθούν ταυτόχρονα τέσσερις ξένες γλώσσες» ανέφερε ο κ. Ιωάννης Κογκετσίδης , γραμματέας του Διδασκαλείου Ξένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο οποίο παραδίδονται μαθήματα ξένων γλωσσών από το 1931. Εφέτος διδάσκονται 21 γλώσσες, ανάμεσα στις οποίες ιαπωνικά, κορεατικά, περσικά και αραβικά. Δημοφιλέστερη είναι τα ισπανικά. «Είναι σταθερά η πρώτη γλώσσα τα τελευταία επτά χρόνια, με δεύτερη τα αγγλικά και τρίτη τα ιταλικά» σύμφωνα με τον κ. Κογκετσίδη. Ακολουθούν τα γερμανικά, τα ιαπωνικά, τα αραβικά, τα κινεζικά και τα ρωσικά. Συνολικά εφέτος έχουν εγγραφεί στο Διδασκαλείο 3.220 σπουδαστές, αριθμός περίπου σταθερός τα τελευταία τρία χρόνια.

Η Ελλάδα παραμένει μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ όπου καταγράφονται τα υψηλότερα ποσοστά γλωσσομάθειας. Το 44,8% των Ελλήνων ηλικίας 25-64 ετών δηλώνει ότι μιλάει μια ξένη γλώσσα (35,7%, ο αντίστοιχος μέσος όρος των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης), το 33,4% δήλωσε ότι δεν μιλάει καμία ξένη γλώσσα (36,2%, ο μέσος όρος στην ΕΕ) και το 21,9% δήλωσε ότι μιλάει δύο ή περισσότερες ξένες γλώσσες (28,1%, ο αντίστοιχος μέσος όρος στην ΕΕ). Από τα ίδια στοιχεία φαίνεται ότι τα μεγαλύτερα ποσοστά μαθητών που διδάσκονται τουλάχιστον μια ξένη γλώσσα καταγράφονται στην Ελλάδα (92%), στην Ιταλία (74%) και στην Ιρλανδία (73%).

Στη χώρα μας, και σε πιλοτική εφαρμογή, λειτουργεί από τις αρχές του σχολικού έτους πρόγραμμα διευρυμένου ωραρίου σε 800 ολοήμερα σχολεία της χώρας, όπου, μεταξύ άλλων, παρέχεται η δυνατότητα διδασκαλίας της αγγλικής γλώσσας, ήδη από την Α΄ τάξη του Δημοτικού καθώς και δεύτερης γλώσσας.

Εκ παραλλήλου με τις πιο δημοφιλείς γλώσσες οι 'Ελληνες επιδιώκουν να μάθουν γλώσσες-εργαλεία της δουλειάς τους. Η κυρία Αλεξία Μπούκα, καθηγήτρια σουηδικών σε ιδιωτικό φροντιστήριο, παρατηρεί εφέτος αύξηση του ενδιαφέροντος για τα σουηδικά. Η οικονομική κρίση περιορίζει τα έξοδα, μαζί με αυτά και τις δαπάνες για ξένες γλώσσες; «Πιστεύω ότι ακριβώς λόγω της κρίσης μαθαίνουν τη γλώσσα για να μπορέσουν να φύγουν για τη Σουηδία και να αναζητήσουν δουλειά εκεί». Στο φροντιστήριο φοιτούν συνολικά 30 σπουδαστές, όλοι ενήλικοι, και γνωρίζουν ήδη αγγλικά, αρκετοί και γερμανικά. «Οι περισσότεροι έχουν ηλικία μεταξύ 20-35 ετών. Μαθαίνουν τη γλώσσα για να συνεχίσουν τις σπουδές τους στη Σουηδία. Πάρα πολλοί είναι οι γιατροί που προγραμματίζουν να κάνουν την ειδικότητά τους και να δουλέψουν στη Σουηδία διότι εκεί υπάρχει έλλειψη γιατρών».

«Να γιατί έμαθα να μιλώ και να γράφω ελληνικά»

Η κυρία Μπιάνκα Τιάνα Μας από την Ισπανία

Στην οικογένειά της είχαν πάντοτε έφεση στην εκμάθηση των ξένων γλωσσών. Αλλά η επιλογή της να μάθει ελληνικά ξένισε. «Ηταν ασυνήθιστο» τονίζει. «Δεν φαινόταν να έχει άμεση χρησιμότητα». Η κυρία Μπιάνκα Τιάνα Μας είναι Ισπανίδα, πλέον η ζωή την έφερε να διαβιοί στην Ελλάδα, και βέβαια «δεν μετανιώνω για την επιλογή μου να μάθω ελληνικά». Η Μπιάνκα χρειάστηκε τέσσερα χρόνια για να μάθει τη «δύσκολη και απαιτητική γλώσσα σας, αλλά είναι ίσως το βασικότερο στοιχείο να κατανοήσει κανείς τη σύγχρονη πραγματικότητα της κοινωνίας σας».

Τα ελληνικά τα έμαθε όταν τέθηκε το ζήτημα εμπλουτισμού των γνώσεών της στις ευρωπαϊκές γλώσσες και τα επέλεξε «από περιέργεια και ενδιαφέρον για την Αρχαιότητα, αλλά κυρίως το σήμερα». Στα πρώτα μαθήματα «δεν καταλάβαινα σχεδόν τίποτε». Τώρα πλέον, ύστερα από τέσσερα χρόνια μαθημάτων στη Μαδρίτη, «όταν ακόμη στο μυαλό μου δεν υπήρχε καν η ιδέα άφιξης και διαμονής στην Ελλάδα» και δύο χρόνια παραμονής στην Αθήνα, μιλά και γράφει με άνεση, έχοντας ως πιο αγαπημένες λέξεις «το “λουλούδι”΄ και το “ευχαριστώ΄΄. Στην πρώτη περίπτωση είναι σαν να ανοίγει το άνθος στις συλλαβές και στη δεύτερη σαν να εκφράζεται όλη η ευγνωμοσύνη του προσώπου σε ένα γεμάτο νόημα ρήμα».

«Η λέξη “παρόν” γειώνει μοναδικά τη στιγμή»
Με άριστες γνώσεις αγγλικών και γαλλικών, ο Γερμανός σκηνοθέτης θεάτρου κ. Μίχαελ Ζάιμπερ έμαθε νέα ελληνικά «για να υποβοηθήσω τη δουλειά μου, όταν χρειάστηκε να σκηνοθετήσω την ευριπίδεια τραγωδία “Τρωάδες” με Έλληνες ηθοποιούς». Δεν έκανε μαθήματα «με τη στενή έννοια του όρου», αλλά προμηθεύθηκε συγγράμματα ελληνικής και τον βοήθησαν «φίλοι φιλόλογοι και καθηγητές των Νέων Ελληνικών». Η δυσκολία μιας γλώσσας είναι «υποκειμενική υπόθεση. Η εκμάθηση των ελληνικών δεν θεωρώ ότι ήταν δύσκολη». Η αγαπημένη του λέξη είναι «“παρόν”, καθώς γειώνει τη στιγμή με μοναδικό τρόπο, δίνει το “εδώ και τώρα” όπως καμία άλλη γλώσσα». Αλλά παρατηρεί ότι «πολλές φορές οι Έλληνες, και κυρίως οι νέοι, κακοποιούν τη γλώσσα τους, ή δυσκολεύονται να εκφραστούν με πληρότητα σε αυτήν. Άραγε, για παράδειγμα, πόσες... ώρες αντιστοιχούν στη “μία η ώρα”΄, όταν λένε ορισμένοι “θα τα πούμε στις μία”...».

Νικολόπουλος Γιάννης, Κουζέλη Λαμπρινή

«Το Βήμα», 06/11/2011

Nέο Πρόγραμμα Σπουδών για τα Αρχαία Ελληνικά Β' Λυκείου της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών

Καθορίζεται το Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας της Ομάδας Μαθημάτων Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών της Β΄ τάξης Γενικού Λυκείου ως εξής:

Α. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ: Λυσία Υπέρ Μαντιθέου. Θα διδάσκεται επί μία (1) ώρα την εβδομάδα βάσει του διδακτικού εγχειριδίου «Ρητορικά Κείμενα Β΄ Λυκείου» των Κ. Δάλκου, Χ. Δάλκου, Γ. Μανουσόπουλου κ.ά.

Β. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ): Θα διδάσκεται επί δύο (2) ώρες την εβδομάδα.

Για να δείτε αναλυτικά τον σκοπό, τη μέθοδο διδασκαλίας και τη διδακτέα ύλη πατήστε εδώ

Αρχαία Ελληνικά: Οδηγίες προσέγγισης του αδίδακτου κειμένου!

ΚΕΙΜΕΝΟ

Πρόσεξε το συγγραφέα και τον τίτλο του αποσπάσματος, ώστε να προσδιορίσεις το γραμματειακό του είδος και την εποχή στην οποία αναφέρεται.

§  Θουκυδίδης: Ιστορία Πελοποννησιακού Πολέμου 431-411 π.Χ.

§  Ξενοφώντας

 Απολογία Σωκράτους, Απομνημονεύματα Σωκράτους, Συμπόσιο (υπερασπίζεται τον Σωκράτη).

 Κύρου Παιδεία, Λακεδαιμονίων Πολιτεία, Πόροι ή Περί Προσόδων, Οικονομικός και Ιέρων (εκθέτει προσωπικές γνώμες)

Περί Ιππικής, Ιππαρχικός, Κυνηγετικός (Τεχνικά)

Κύρου Ανάβασις, Ελληνικά, Αγησίλαος (Ιστορικά)

§  Φιλοσοφία: Πλάτων, Αριστοτέλης

§  Ρητορική

Αντιφών, Ανδοκίδης, Λυσίας, Ισιαίος, Ισοκράτης (415-360 π.Χ., ακμή δικανικής και επιδεικτικής ρητορείας).

Λυκούργος, Αισχίνης, Δημοσθένης, Υπερείδης, Δείναρχος και Δημάδης (360-323 π.Χ., ακμή πολιτικής-συμβουλευτικής ρητορείας). 

  Ανάγνωση (2-3 φορές) του πρωτότυπου κειμένου, ώστε να προσδιοριστεί η κεντρική ιδέα και οι πρωταγωνιστές.

  Προσδιορισμός ευρύτερων νοηματικών ενοτήτων (περίοδοι ή ημιπερίοδοι λόγου και διάκριση προτάσεων).

  Να μη βιάζεστε στη σύνταξη της πρότασης. Προσοχή στους ομόηχους τύπους!

  Να αποφεύγεται η «ξύλινη γλώσσα», η πιστή απόδοση της μετάφρασης. Αυτή πρέπει να προσαρμόζεται στην έκφραση και το συντακτικό της νέας ελληνικής γλώσσας.

  Ιδιαίτερη προσοχή στη μετάφραση των χρόνων (ρημάτων και των ονοματικών τους τύπων) και των εγκλίσεων.

  Οι άγνωστες λέξεις μπορούν να ερμηνευτούν με τη βοήθεια παράγωγων λέξεων στη νέα ελληνική και από τα συμφραζόμενα.

  Μην ξεχνάτε τη μετάφραση των συνδετικών λέξεων.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Α. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

Τα συνηθέστερα λάθη προέρχονται από :

•             Καταγραφή τύπων διαφορετικών από εκείνων που ζητούνται.
•            Λαθεμένη χρήση πολυτονικού συστήματος.

Β. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ

Στο  συντακτικό  να  γράψεις  ολοκληρωμένη  συντακτική  ανάλυση,  π.χ. :

Υποκείμενο  στο «…………………….» .

Αντικείμενο  στο «……………………» .

Κατηγορούμενο  στο « ………………….»  με  συνδετικό  το  ρήμα  «………» 

Μετοχή ………………………… (είδος) και συνημμένη ή απόλυτη (επισημαίνεις το υποκείμενο).

Απαρέμφατο :  ………………..(ειδικό  ή  τελικό) ,…………………..( έναρθρο  ή  άναρθρο), …………………… (υποκείμενο  ή  αντικείμενο) στο «…………………» και  έχουμε …………………… (ταυτοπροσωπία  ή  ετεροπροσωπία).

Ονοματικοί  προσδιορισμοί : …………………….. (π.χ. παράθεση) ως ονοματικός ομοιόπτωτος προσδιορισμός στο «……………………»  ή  ………………………. (π.χ. γενική κτητική) ως ονοματικός ετερόπτωτος προσδιορισμός στο «……………»

Επιρρηματικοί  προσδιορισμοί : …………………. (π.χ. επίρρημα)  ως  επιρρηματικός  προσδιορισμός  του …………….. (π.χ. τρόπου) στο «……». 

Στις δευτερεύουσες προτάσεις να γράψεις το είδος (μην ξεχάσεις ονοματική ή επιρρηματική), την εισαγωγή και τι δηλώνει, την εκφορά και τη δηλώνει και τον συντακτικό ρόλο.