Πανελλήνιες 2019: Απαντήσεις στο θέμα της Έκθεσης

ΘΕΜΑ

«Για να διατηρούν τις βασικές τους αρχές, οι σύγχρονες δημοκρατίες βασίζονται στη δράση των ενεργών πολιτών» είναι το θέμα αφιερώματος στην ηλεκτρονική εφημερίδα του σχολείου σου. Σε ένα άρθρο 500-600 λέξεων να παρουσιάσεις τεκμηριωμένα τις θέσεις σου για το θέμα, εστιάζοντας: α. στις ενέργειες με τις οποίες ο πολίτης κάνει πράξη τη δημοκρατία στην καθημερινότητά του, και β. στις δράσεις με τις οποίες το σχολείο μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση ενεργών πολιτών με δημοκρατικό ήθος. Προσοχή: στο άρθρο να μην αναγράψετε το ονοματεπώνυμό σας.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: ΑΡΘΡΟ

·         ΤΙΤΛΟΣ

·         Κυριολεκτική λειτουργία γλώσσας

·         Γ’ πρόσωπο

ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΤΛΗΣΗΣ ΥΛΙΚΟΥ

Α’ ζητούμενο:

Ενέργειες με τις οποίες ο πολίτης κάνει πράξη τη δημοκρατία στην καθημερινότητά του:

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ:

·  κριτική σκέψη, γόνιμη αμφιβολία, προβληματισμός, πολύπλευρη ενημέρωση και διαμόρφωση προσωπικής άποψης για δημόσια ζητήματα

·         αδιάλειπτος έλεγχος πληροφοριών (ως πομπός και δέκτης)

·         δια βίου παιδεία

·         Πολίτες αδογμάτιστοι, απροκατάληπτοι, νηφάλιοι

ΗΘΙΚΟΣ:

·         Εθελοντισμός, φιλανθρωπία, διάθεση προσφοράς

·         Ηθικές αρετές: μέτρο, εγκράτεια, σεβασμός, αλτρουισμός, ανιδιοτέλεια, διαλλακτικότητα...

ΨΥΧΙΚΟΣ:

·         Αυτοπεποίθηση, ενεργοποίηση, λήψη αποφάσεων και ανάληψη πρωτοβουλιών

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ:

·         Κοινωνικές αρετές: συνεργασία, ομοψυχία, αξιοκρατία, ομόνοια, συλλογικό συμφέρον

·         Οικολογική συνείδηση και δράση

·         Αρετή της ανεκτικότητας: στη διαφορετική άποψη, ιδέα, θρησκεία....

·         Ευνομία

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ:

·         Συμμετοχή στα δικαιώματα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι

·         Διάλογος, πλουραλισμός

·         Υπεύθυνοι πολίτες, με ελεύθερο φρόνημα, γνώση και αίσθηση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ:

·         Συμμετοχή σε πολιτιστικούς συλλόγους

·         Αθλητικό ιδεώδες, ενασχόληση με τον αθλητισμό

ΕΘΝΙΚΟΣ:

·         Εθνισμός/Φιλοπατρία και όχι εθνικισμός

ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΟΣ:

·         Οικουμενικό πνεύμα

·         Ευαισθητοποίηση για οικουμενικά προβλήματα (προσφυγικό, οικολογικό, παγκόσμια ειρήνη)

Β’ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ

Δράσεις με τις οποίες το σχολείο μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση ενεργών πολιτών με δημοκρατικό ήθος: 

  Γνωστικά Μαθήματα/Αντικείμενα (Κοινωνιολογία, Πολιτική Παιδεία, Ιστορία...)
·         Κοινωνικό σχολείο
·         Δια βίου παιδεία
·         Διαπολιτισμική Εκπαίδευση
·         Κριτική της πληροφορίας
·         Διάλογος-Πλουραλισμός-αυτενέργεια μαθητών
·         Ομαδικές-διαθεματικές εργασίες για θέματα κοινωνικού ενδιαφέροντος
·         Περιβαλλοντική εκπαίδευση
·         Εθελοντισμός
·         Αθλητικές δράσεις
Τρόπος εορτασμού σχολικών εορτών
·         Μαθητικές Κοινότητες
·         Ευνομία (κανόνες, ποινές...)
·         Αγώνες Ρητορικής
·         Βουλή των Εφήβων
·         Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Νέων
·         Προγράμματα ανταλλαγών μαθητών
·         Εναλλακτικά μοντέλα εκδρομών (αγροτουρισμός)
·         Σχολική-Ηλεκτρονική Εφημερίδα, Σχολικό Ραδιόφωνο...

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΩΡΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

10 "Μυστικά" για τη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου!

Έχω στα χέρια μου τις βαθμολογίες, έχω υπολογίσει τα μόρια μου και τώρα θα περάσω το "γολγοθά" του μηχανογραφικού! Όμως, πως μπορώ να διευκολυνθώ;

• Επιλέγω 1 ή 2 επιστημονικά πεδία.
• Αν δηλώσω Τμήμα που περιλαμβάνεται και στα 2 επιστημονικά πεδία, το δηλώνω μόνο μία φορά. 
• Αποκλείω τις Σχολές που απαιτούν εξέταση σε ειδικό μάθημα (αν δεν έχω εξεταστεί σε αυτό). 
• Προσέχω τυχόν διαφορές μεταξύ Τμημάτων του ίδιου ή παρόμοιου επιστημονικού πεδίου (π.χ. Φ.Π.Ψ. και Ψυχολογία ή Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου και Πειραιά). Ποιες είναι οι εκπαιδευτικές κατευθύνσεις; Ποιες είναι οι επαγγελματικές προοπτικές; Κατοχυρώνονται τα επαγγελματικά δικαιώματα;
• Μπορώ να δηλώνω από το ένα επιστημονικό πεδίο στο άλλο και ανεξάρτητα αν είναι ΑΕΙ ή ΤΕΙ.
• Δεν μπορώ να εισαχθώ σε Τμήμα που δεν έχω δηλώσει, ακόμα και αν πιάνω τα μόρια.
• Δηλώνω και τα Τμήματα υψηλών μορίων, εάν μου αρέσουν πάρα πολύ, παρόλο που είναι δύσκολο να πετύχω σύμφωνα με τις περσινές βάσεις, σε περίπτωση μεγάλης πτώσης των βάσεων. 
• Αντίστροφα, δηλώνω και τα Τμήματα με πολύ πιο χαμηλά μόρια από αυτά που έχω πιάσει, εάν πάλι μου αρέσουν πολύ, σε περίπτωση ανόδου των βάσεων.
• Αν με τα μόρια που έχω συγκεντρώσει πιάνω περισσότερα Τμήματα εισάγομαι σε αυτό που έχω δηλώσει πρώτο.
• Καλό θα ήταν η διαδικασία αυτή να γίνει με μολύβι και χαρτί. Εκτύπωσε, λοιπόν, το μηχανογραφικό και όταν θα είσαι σίγουρος το καταθέτεις στην ηλεκτρονική διεύθυνση του Υπουργείου Παιδείας, ακολουθώντας προσεκτικά τις οδηγίες για την ηλεκτρονική υποβολή. 

Σημασία δεν έχει το αν θα εισαχθείς στη Σχολή που θα είναι η 1η σου προτίμηση, 

αλλά να εισαχθείς σε μια Σχολή που θα ανταποκρίνεται 

στα ενδιαφέροντα και στις κλίσεις σου.

Κατά τον Κομφούκιο άλλωστε 

"κάνε αυτό που σου αρέσει επάγγελμα και δε θα χρειαστεί να ξαναδουλέψεις στη ζωή σου!"

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2018: Τα θέματα και οι απαντήσεις στη Νεοελληνική Γλώσσα

Πρεμιέρα Πανελλαδικών Εξετάσεων με το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. Οι μαθητές εξετάστηκαν στο κείμενο του Δ. Μαρωνίτη που αφορά τη σχέση παιδείας-εκπαίδευσης. Το θέμα παραγωγής λόγου περιλαμβάνεται στις βασικές διδαχθείσες θεματικές ενότητες.  

Για να δείτε τα θέματα πατήστε εδώ

Ενδεικτικές απαντήσεις:

Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Κεντρική ιδέα : Σχέση όρων παιδείας – εκπαίδευσης

Νοηματικοί άξονες:

1^η παράγραφος:

·         Σύγχυση ως προς το περιεχόμενο των όρων-αποδίδεται όμοιο εννοιολογικό περιεχόμενο.

·         Παιδεία: ελληνικός όρος με πλούσιο εννοιολογικό περιεχόμενο.

1^η-2^η παράγραφος:

·         Ιστορική αναδρομή στην αρχαία Ελλάδα:

ü  Τραγικοί ποιητές: μέσο αγωγής

ü  Πλάτωνας: γνωστικό και ηθικό περιεχόμενο

ü  Γενικά σχετίζεται με την εφηβική ηλικία ή θεωρείται δείγμα μωρίας

ü  Κρίτωνας: γλωσσική συγγένεια με εκπαίδευση - παροχή γνώσεων

3^η παράγραφος:

·         Εντούτοις, διαφορετικοί όροι-πρόσκαιρη η κατευθυνόμενη σύγχυση.

·         Ενδελεχής εξέταση θα αναδείξει τη διαλεκτική σχέση.

·         Κοινό σημείο η παροχή γνώσεων από επίσημους φορείς.

·         Η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί να γίνει πηγή διακρίσεων.

4^η παράγραφος:

·         Η διάκρισή τους σχετίζεται με τις συνθήκες, τον χαρακτήρα και τον στόχο τους.

·         Παιδεία: τρόπος έρευνας, ελεύθερη βούληση, εκούσια/ηθελημένη ≠ Εκπαίδευση: άσκηση/εφαρμογή, προγραμματισμένη, αναγκαστική.

Β1.      α) Λάθος

            β) Λάθος

            γ) Σωστό

            δ) Λάθος

            ε) Σωστό

Β2. α) Τρόπος Άνάπτυξης : Σύγκριση – Αντίθεση

            Συγκρινόμενα μέλη: παιδεία – εκπαίδευση

Λέξεις που δηλώνουν αντίθεση: «διαφορές, διαφορετική φύση, αποκλίνοντα προσανατολισμό, αντίθετα, η παιδεία [...] υποχρεωτική»

    β)     Ωστόσο:         εναντίωση

            Επομένως:    συμπέρασμα

            Προκειμένου: σκοπός

            Που πάει να πει: επεξήγηση

            Κυρίως:         έμφαση         

Β3. α) Ανιχνεύονται           : εντοπίζονται

            Συνάπτεται              : συνδέεται, σχετίζεται

            Εμφανίζεται             : παρουσιάζεται, εντοπίζεται

            Συντελεστών           : παραγόντων

            Προφανείς                : πρόδηλες, καταφανείς, ολοφάνερες.

β)        αναβαθμίζεται ≠ υποβαθμίζεται

            μεταγενέστερη ≠ προγενέστερη

            επιτρέπουν ≠ απαγορεύουν

            ιδιωτική ≠ δημόσια

            διαφορές ≠ ομοιότητες

Β4.      α) εναλλάσσονται, ανιχνεύονται, αναδεικνύεται, αναβαθμίζεται, θεωρείται, συνάπτεται

            β) Έμφαση στην ενέργεια, απρόσωπο ύφος, πυκνότητα, ποικιλία στην πλοκή του λόγου, επίσημο ύφος

Θεματικοί Κύκλοι για την Έκθεση: Οικογένεια

Μητέρα στα χρόνια της χολέρας

«Χαµένες µάχες». Ετσι συνόψιζε προ ημερών μια γνωστή μου εργαζόμενη μητέρα την καθημερινότητά της στην Ελλάδα του 2017. Η μητρότητα στα χρόνια της λιτότητας μοιάζει αποψιλωμένη, αποστραγγισμένη, αποστερημένη από πολλά από εκείνα που της εμφυσούν ζωή. Κανονικότητα, ασφάλεια, αυθορμητισμός, όνειρα, χρόνος, όλη αυτή η απλή, ζωογόνος «ρουτίνα» που δικαιούσαι να έχεις με το παιδί σου αναλώνεται τα τελευταία οκτώ χρόνια σε μια σειρά από ματαιώσεις, διαψεύσεις και μια υπερτροφική ηττοπάθεια.

Σύμφωνοι, οι μαμάδες του ελληνικού κραχ έχουν «φάει» μεγάλη ήττα. Λογικό, η οικονομική κρίση βλάπτει σοβαρά τις μητέρες. Και τα παιδιά. Καμία έκπληξη εδώ, η δυσθυμία και το άγχος της μητέρας είναι σχεδόν μοιραίο να μεταφυτευτούν στα τέκνα της (και εν συνεχεία στην κοινωνία). Λίαν ενδεικτικά τα στοιχεία μιας έρευνας που είχε δημοσιευθεί το 2013 στην αμερικανική επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Sciences» σχετικά με τον αντίκτυπο που έχει μια παρηκμασμένη οικονομία στην οικογενειακή ζωή και ειδικότερα στη μητρική mentalité. Οι συντάκτες της έρευνας μελέτησαν τα στοιχεία της Fragile Families and Child Wellbeing Study (η οποία είχε καταγράψει τη ζωή 4.800 παιδιών που γεννήθηκαν σε 20 αμερικανικές πόλεις μεταξύ 1998 και 2000) και διαπίστωσαν ότι μεσούσης της αμερικανικής κρίσης οι μητέρες επεδείκνυαν σε πολύ μεγαλύτερη συχνότητα «αρνητική» συμπεριφορά προς τα τέκνα τους (είτε αυτό σημαίνει λεκτική είτε ακόμη και σωματική βία). Σύμφωνα μάλιστα με την καθηγήτρια της Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον Σάρα Μακ Λάναχαν, εκ των συντακτών της μελέτης, η ανασφάλεια είναι χειρότερη και από την ίδια τη δυστυχία: «Οι άνθρωποι μπορούν να προσαρμοστούν στις δύσκολες συνθήκες όταν ξέρουν τι να περιμένουν, ενώ ο φόβος και η αβεβαιότητα για το μέλλον είναι πιο δύσκολα διαχειρίσιμα».

Αν µη τι άλλο, η κρίση έφερε στο φως νέες φυλές μαμάδων. Οχι ότι πριν δεν υπήρχαν, αλλά αντιμετωπίζονταν σαν «ανοίκεια σχήματα μητρότητας». Σήμερα έχουν βγει - με ορμή και σφοδρότητα - από την ντουλάπα. Eίναι οι single mothers (από επιλογή, όχι από ατυχία). Είναι οι μαμάδες του ακατάσχετου brain drain (με το FaceTime, το WhatsApp και το Viber να παίρνoυν νύχτα-μέρα φωτιά). Είναι οι άνεργες (που έπειτα από χρόνια στην αγορά κλείστηκαν βιαίως στο σπίτι· τουλάχιστον η νέα χιλιετία τούς έχει εκχωρήσει το ακρωνύμιο SAHM, stay-at-home moms, αναμφιβόλως πιο σικ από το παλαιό, μάλλον θλιβερό «οικοκυρά»). Είναι οι μαμάδες που κατέφυγαν στην υιοθεσία και απολαμβάνουν επιτέλους τη συνενοχή και όχι τη συγκατάβαση.

Είναι οι διαζευγμένες, αυτές που ξεπήδησαν από τα λίαν αιμοσταγή διαζύγια του κραχ (όταν αντιλαμβάνεσαι ότι ο συμβίος σου δεν ήταν παρά ένας business associate και πως τέλος πάντων όλα αυτά που σας έφεραν κάποτε κοντά σήμερα αφορούν εξ ολοκλήρου την Εφορία). Είναι οι υπέργηρες supermoms (εκλεκτά μέλη της διαρκώς διογκούμενης δημογραφικής ομάδας των babysitter-grandparents) που μεγαλώνουν εγγόνια και «τσοντάρουν» αγόγγυστα για τρεις γενιές (συνήθως είναι εκείνες που έχουν τις πιο αλλοπρόσαλλες εργασιακές συνθήκες και βέβαια την πιο ανηλεή εργοδοσία: «Σου έχω πει χίλιες φορές ότι δεν μου αρέσει να μπαίνει ξυπόλυτος στην αμμοδόχο της παιδικής χαράς»). Είναι οι εργαζόμενες μαμάδες multitaskers που όσο και να παίζουν στα δάχτυλα τη νέα τεχνολογία, δεν μπορούν να προβλέψουν πότε η «φάση» θα εκπυρσοκροτήσει (υπενθυμίζω τη viral μητρότητα της #MomsRock συναδέλφου Σελάνας Βροντή που ενώ βρισκόταν εσχάτως στην πρώτη ζωντανή σύνδεσή της με την Deutsche Welle μιλώντας για την Documenta είδε την αγουροξυπνημένη τρίχρονη κόρη της να μπουκάρει στο πλάνο).

Θα ήταν, βέβαια, παράλειψη να μην αναγνωρίσουμε την πολυπληθέστερη φυλή μητέρων της εγχώριας κρίσης. Είναι αυτές που πατούν επάνω στα σπασμένα γυαλιά μιας οικονομικά και ηθικά απισχνασμένης κοινωνίας για να κτίσουν την κανονικότητα της μητρότητας. Αυτές που συνεχίζουν παρά τις χαμένες μάχες.

Η supermom του ελληνικού κραχ είναι τελικά εκείνη που γιορτάζει πανηγυρικά σήμερα. Αν δεν ήταν επικίνδυνα γελοίες οι συνδηλώσεις, θα την αποκαλούσα μάνα-survivor.

Λένα Παπαδημητρίου

Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino την Κυριακή 14 Μαϊου 2017

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.        Σε κυριακάτικη εφημερίδα δημοσιεύτηκε το παραπάνω κείμενο. Να ενημερώσετε την τάξη σας για το περιεχόμενό του γράφοντας μια περίληψη 100 λέξεων.

2.        Να χαρακτηρίσετε με «Σωστό» ή «Λάθος» τις παρακάτω προτάσεις:

·         Η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει τόσο την εργαζόμενη μητέρα όσο και τα παιδιά.

·         Η εργαζόμενη μητέρα αντί για τη χαρά της μητρότητας βιώνει μια διάψευση προσδοκιών.

·         Η εργαζόμενη μητέρα διαχειρίζεται δημιουργικά το άγχος που βιώνει.

·         Η έλλειψη ασφάλειας και όχι η δυστυχία πυροδοτεί βίαιες συγκρούσεις στο οικογενειακό περιβάλλον.

·         Στις μέρες μας η μονογονεϊκή οικογένεια είναι θέμα επιλογής.

·         Τα ζευγάρια που αντιλήφθηκαν ότι τους ένωνε μόνο το χρήμα οδηγήθηκαν στο διαζύγιο.

·         Οι γιαγιάδες που αναλαμβάνουν την ανατροφή των εγγονιών  έχουν ελευθερία επιλογών.

·         Η πλειοψηφία των μαμάδων δεν απογοητεύεται, αλλά απολαμβάνει τη χαρά της μητρότητας.

·         Οι μαμάδες που δικαιούνται να γιορτάσουν είναι αυτές που καταφέρνουν να επιβιώσουν και να ανταποκριθούν στον ρόλο τους.

3.        «Η ανασφάλεια είναι χειρότερη και από την ίδια τη δυστυχία»: να αναπτύξετε το περιεχόμενο του αποσπάσματος σε μια παράγραφο 70-90 λέξεων.

4.        Να εντοπίσετε τη δομή και τους τρόπους ανάπτυξης της 3ης και 4^ης παραγράφου.

5.        Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου.

6.        Να εντοπίσετε πέντε (5) λέξεις-φράσεις ειδικού λεξιλογίου και να αιτιολογήσετε τη χρήση τους.

7.        Να ενοπίσετε τρεις (3) φράσεις με συνυποδηλωτική σημασία και να τις αποδώσετε στην αντίστοιχη κυριολεκτική.

8.        Να εντοπίσετε τον κυρίαρχο τρόπο πειθούς στη 2^η παράγραφο του κειμένου και δυο μέσα που πιστοποιούν το είδος του.

9.        α) Να σχολιάσετε τον τίτλο του κειμένου, β) Να δώσετε έναν τίτλο χωρίς σχόλιο.

10.    α) Σε ποιο γραμματειακό είδος ανήκει το κείμενο; β) Να επισημάνετε τρία (3) γνωρίσματα που το πιστοποιούν.