Είσαι μαθητής; Διερεύνησε τα "επαγγελματικά σου θέλω" μέσα από την καλοκαιρινή εργασία!

Το σχολείο μόλις τελείωσε κι εσύ πριν προλάβεις καλά καλά να απαλλαγείς από το φόρτο των εξετάσεων αναλαμβάνεις το πόστο εργασίας. Στην αρχή δυσανασχετείς, καθώς  περιορίζεται ακόμα και αυτούς τους λίγους μήνες ξεγνοιασιάς ο ελεύθερος χρόνος σου. Δεν μπορείς να ακολουθήσεις τους φίλους σου σε όλες τις εξόδους και εξορμήσεις τους. Στην πραγματικότητα, όμως, χτίζεις το μέλλον σου! Οπουδήποτε κι αν απασχολείσαι, είτε αυτό είναι η οικογενειακή επιχείρηση είτε η καφετέρια του χωριού σου, κατακτάς ένα "διαβατήριο ζωης"!

Καταρχάς, αποκτάς επίγνωση των προσωπικών σου χαρακτηριστικών. Αναγνωρίζεις έμπρακτα τα δυνατά σου σημεία και κατασταλλάζεις στο τι σου αρέσει να κάνεις, σε τι πραγματικά σε ελκύει, ενώ ταυτόχρονα απορρίπτεις και ό,τι δε σου αρέσει. Επιπλέον, διερευνάς το τι θα ήθελες από την εργασία σου. Για παράδειγμα σημαντικό για εσένα είναι να δημιουργείς; Να είσαι ανεξάρτητος και να αναλαμβάνεις εσύ πρωτοβουλίες; Να εργάζεσαι με άλλους ή μόνος σου; Να διεκπεραιώνεις γρήγηρα την εργασία σου και να έχεις άπλετο ελεύθερο χρόνο στη διάθεσή σου;

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός οτι βρίσκεσαι σ' ενα συγκεκριμένο εργασιακό περιβάλλον. Σε αυτό μαθαίνεις πως όταν εργάζεσαι καλείσαι να πειθαρχείς σ' ένα συγκεκριμένο ωράριο και να σέβεσαι τους κανόνες της συνεργασίας. Ταυτόχρονα, ζεις από πρώτο χέρι τις δυσκολίες που συναντώνται στο συγκεκριμένο επάγγελμα, αλλά και στην εργασία γενικότερα.  Θα σε ενδιέφερε, λοιπόν, να ακολουθήσεις αυτόν τον επαγγελματικό κλάδο; Είσαι ικανός να ανταποκριθείς στις απαιτήσεις του; Τέλος, έχεις στα χέρια σου τις πρώτες σου αποδοχές, το χαρτηλίκι σου, το οποίο σου προσδίδει ανεξαρτησία και αυτοπεποίθηση.

Το πρωταρχικό κίνητρο της καλοκαιρινής απασχόλησης είναι στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα χρήματα. Αυτό, όμως, δεν πρέπει να είναι αυτοσκοπός. Η υπευθυνότητα, ο σεβασμός, η αυτοσυγκράτηση, η ανεξαρτησία, η συνεργασία, η υπομονή, η αυτενέργεια που θα καταφέρεις να επιδείξεις  αποτελούν οιωνό για τη μελλοντική επαγγελματική επιτυχία. Η πείρα που θα απκτήσεις αποτελεί σπουδαίο αρωγό για το μέλλον!

 

Φύλο & επαγγελματική επιλογή: Οι Γυναίκες στο Αστυνομικό Σώμα!

Παρά, λοιπόν, το γεγονός ότι την τελευταία δεκαετία διαπιστώνεται ότι το ποσοστό των γυναικών που φοιτούν στις Αστυνομικές Ακαδημίες και υπηρετούν στο Αστυνομικό Σώμα έχει αυξηθεί αισθητά, το επάγγελμα του αστυνομικού παραμένει ένα ανδροκρατούμενο επάγγελμα. Επιπλέον, εκτός της βασικής εκπαίδευσης, οι γυναίκες είναι κάτοχοι πτυχίου σε υψηλότερο ποσοστό από τους άνδρες. Παρουσιάζεται, λοιπόν, μια τάση να παρουσιάζουν υψηλότερες ακαδημαϊκές επιδόσεις. Ως προς τη θέση εργασίας τους, το μεγαλύτερο ποσοστό των γυναικών παρέχει υπηρεσίες γραφείου, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό των ανδρών τελεί εξωτερική υπηρεσία. Το γεγονός αυτό μας γεννά προβληματισμούς. Αποτελεί, δηλαδή, απότοκο των υψηλότερων ακαδημαϊκών επιδόσεων των γυναικών ή θίγει το θέμα ότι, παρά τις ακαδημαϊκές τους επιτυχίες, τείνουν να έχουν χαμηλότερες προσδοκίες για την προσωπική τους επάρκεια και ικανότητα να επιτύχουν σε ανδροκρατούμενους χώρους (Σιδηροπούλου-Δημακάκου, 2002);

          Όσον αφορά στους παράγοντες που προκαλούν εργασιακό στρες οι πρώτες έρευνες, αν και περιορισμένες, μνημονεύουν ότι τόσο οι πηγές του στρες όσο και οι στρατηγικές αντιμετώπισης διαφοροποιούνται ανάμεσα στα δύο φύλα (Brown & Campbell, 1990). Επισημαίνεται, λοιπόν, ότι οι γυναίκες είναι πιθανόν να έλθουν αντιμέτωπες με υψηλότερα ποσοστά παρενόχλησης και εχθρικού περιβάλλοντος απ’ ό,τι οι άνδρες συνάδελφοί τους. Σύμφωνα με τους Wexler & Logan (1983), οι πηγές του στρες που μνημονεύονται είναι οι αρνητικές αντιδράσεις και μορφές συμπεριφοράς των ανδρών συναδέλφων τους, η εκπαίδευση, η έκθεση σε  τραγικές καταστάσεις, οι ομαδικές ευθύνες και η φημολογία. Συνεπώς, τόσο η κουλτούρα του Οργανισμού της Αστυνομίας, όσο και το εξωτερικό περιβάλλον εργασίας είναι λιγότερο ευνοϊκό για τις γυναίκες. Οι Brown & Fielding (1999) υποστηρίζουν οι γυναίκες είναι περισσότερο πιθανό να αναφέρουν συμπτώματα στρες εξαιτίας της περισσότερης συμπάθειας που εκδηλώνουν απέναντι στα θύματα και του ρόλου τους που υποβαθμίζεται από τους συναδέλφους τους και το κοινωνικό σύνολο. Στην έρευνα των He et al. (2002), αρχικά δηλώνεται ότι οι γυναίκες παρουσιάζουν στατιστικώς σημαντικά υψηλότερα ποσοστά «σωματοποίησης» και μελαγχολίας. Εντούτοις, δε διαπιστώθηκε απόκλιση ανάμεσα στα δυο φύλα όσον αφορά στο βαθμό που αναπτύσσουν το αίσθημα φόβου και ανησυχίας. Επιπλέον, τόσο για τους άντρες όσο και για τις γυναίκες αποτελεί ιδιαίτερα στρεσογόνο παράγοντα η σύγκρουση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Οι Lippe, Graumans & Sevenhuijsen (2004), πρεσβεύουν ότι το διαχωριστικό σύνορο στην ισότητα των δυο φύλων στην αστυνομία είναι η κουλτούρα του οργανισμού.  Τέλος, οι Burke, Richardsen & Martinussen (2006), σε έρευνα που διεξήγαγαν στη Νορβηγία, βρήκαν ότι οι γυναίκες βιώνουν περισσότερα ψυχοσωματικά συμπτώματα στρες. 

Ως προς την επαγγελματική τους ικανοποίηση, οι γυναίκες θεωρούν ότι οι Διευθυντές και οι Ανώτεροί τους είναι άδικοι και λιγότερο υποστηρικτικοί στις προσπάθειές τους (Butler, Winfree & Newbold, 2003).

Διερευνώντας τις στρατηγικές αντιμετώπισης του στρες  (Haar & Morash, 1999˙ He et al., 2002) διαπιστώνεται ότι οι γυναίκες παρατηρούν την εξέλιξη των γεγονότων, συζητούν το πρόβλημα με το σύζυγο, τους συγγενείς ή κάποιο φιλικό πρόσωπο και τέλος, οργανώνουν ένα σχέδιο δράσης και το υλοποιούν. Επιπλέον, χρησιμοποιούν περισσότερο τη συμπεριφορά αποφυγής (μειώνουν το μέγεθος της κατάστασης, δεν το παίρνουν τόσο σοβαρά), της άρνησης (προσπαθούν να μην το προσέχουν) ή της παράφρασης (Brown & Campbell, 1994).  

Ο Σύμβουλος επιτάσσεται να δείξει ιδιαίτερη προσοχή κατά την εφαρμογή της συμβουλευτικής στις γυναίκες αστυνομικούς. Το επάγγελμα του αστυνομικού, ως ένα επάγγελμα που ανήκει στις στρατιωτικές ειδικότητες, επιλέγεται κυρίως από αγόρια (Σιδηροπούλου-Δημακάκου, 1995). Οι γυναίκες, παρά τις ακαδημαϊκές τους επιτυχίες, τείνουν να έχουν χαμηλότερες προσδοκίες για την προσωπική τους επάρκεια και ικανότητα να επιτύχουν σε ανδροκρατούμενους χώρους. Επιπλέον, βιώνουν περισσότερες συγκρούσεις του τύπου σπίτι - εργασία και αποφυγής της επιτυχίας. Διαπιστώνεται μια διάσταση ανάμεσα στις φιλοδοξίες και τις προσδοκίες τους και συχνά θεωρούν ότι είναι αδύνατον να πραγματοποιήσουν τους στόχους τους. Από την άλλη, διάφορες λανθασμένες αντιλήψεις, όπως ότι οι άνδρες δε θέλουν να έχουν γυναίκες προϊσταμένους (Σιδηροπούλου-Δημακάκου, 2004) και ότι είναι αδύναμες σωματικά οπότε πρέπει να απασχολούνται σε εργασίες γραφείου, στερώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο ένα σημαντικό τους κίνητρο, την κοινωνική προσφορά (Σιδηροπούλου-Δημακάκου, 1997) δημιουργούν περαιτέρω εμπόδια στην επαγγελματική ανάπτυξη των γυναικών και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην επαγγελματική συμβουλευτική. 

Βιβλιογραφική Πηγή:

Αναγνωστοπούλου, Θ. (2010). Εργασιακό Στρες και Επαγγελματική Ικανοποίηση Αστυνομικών Υπαλλήλων. Μια πρόταση συμβουλευτικής παρέμβασης. Αθήνα: Μεταπτυχιακή Εργασία στο ΠΜΣ "Συμβουλευτική & Επαγγελματικός Προσανατολισμός".

Ποιοι παράγοντες μας εξασφαλίζουν επαγγελματική ικανοποίηση;

Δεν  υπάρχει  συμφωνία  μεταξύ  των  θεωρητικών σ’ ότι αφορά  στο  τι  ακριβώς σημαίνει «επαγγελματική  ικανοποίηση». Ο Ginzberg (1951, όπως παρατίθεται στο Δημητρόπουλος, 2002) διατυπώνει  την  άποψη  ότι  υπάρχουν  τρεις  μορφές  επαγγελματικής  ικανοποίησης:

I.        Οι  εσωτερικές  ικανοποιήσεις, που  μπορεί να  είναι  αποτέλεσμα

1)      της  «λειτουργικής  ικανοποίησης», του  ευχάριστου δηλαδή  συναισθήματος  που  απορρέει  από  τη  συμμετοχή  του ατόμου σε  παραγωγικές  δραστηριότητες ή

2)      του  αισθήματος  της  «δημιουργίας» που  δοκιμάζει  το  άτομο  όταν  επιτυγχάνει  αυτοέκφραση  μέσω  της  επίδοσης, η  ευχαρίστηση  από  μια  συγκεκριμένη  δραστηριότητα  και  η  επίτευξη  συγκεκριμένων  στόχων.

II.        Οι  συνακόλουθες  ικανοποιήσεις, που  είναι  συνάρτηση  των  φυσικών, κοινωνικών  και  ψυχολογικών  καταστάσεων  που  χαρακτηρίζουν  το  περιβάλλον  της  εργασίας. Για  παράδειγμα, τέτοιες  ικανοποιήσεις  μπορεί  να  προέρχονται  από  την  καθαριότητα  και  τάξη  στο  περιβάλλον, από  τον  κλιματισμό, τον  καλό  φωτισμό, την εργατοκεντρική  Διοίκηση, το  κοινωνικό  κλίμα,  τη  συνεργατικότητα  των  συναδέλφων,  την  καλή  συμπεριφορά  των  ανωτέρων. Ο τύπος, λοιπόν, αυτός αναφέρεται  σε  απόρροιες  από  την  εργασία, όπως  είναι  τα  επακόλουθα  που  προκύπτουν  από  τη  δουλειά  σε  ένα  συγκεκριμένο  εργασιακό  περιβάλλον  ή  με  ιδιαίτερους  συνεργάτες  και  διευθυντές.

III.        Οι  εξωτερικές  ικανοποιήσεις, που  αποτελούνται  κυρίως  από  τις  απλές  απολαβές  από  την  εργασία  και  που  μπορεί  να  είναι  κάθε  υλικής  μορφής.

            Οι  τρεις  αυτές  μορφές  επαγγελματικής  ικανοποίησης  θα  μπορούσαν  να  συνδυαστούν  και με τις  ομάδες  παραγόντων  που  επηρεάζουν  την  επαγγελματική  επιλογή. Το  άτομο ανάλογα  με  τα  στοιχεία  της  προσωπικότητάς  του,  τα  συναισθηματικά  του  στοιχεία  και  τον  κόσμο  των  αξιών  που  το  διαπνέει  θα  βιώνει  και  τις  αντίστοιχες  μορφές  επαγγελματικής  ικανοποίησης. Επιπρόσθετα, ο  παράγοντας  της  πραγματικότητας  του  κόσμου  εργασίας  θα  του  επιτρέψει  ή  όχι  να  βιώσει  τις  συνακόλουθες  και  τις  εξωτερικές  ικανοποιήσεις.

               Κατά τη θεωρία των Lofquist & Dawis (1991, όπως παρατίθεται στο Δημητρόπουλος, 2002), η επαγγελματική ικανοποίηση είναι συνάρτηση της αντιστοίχησης μεταξύ των ενισχυτικών στοιχείων που περιέχει το εργασιακό περιβάλλον με τις ανάγκες του εργαζομένου. Όταν υπάρχει σωστή αντιστοιχία μεταξύ των ικανοτήτων του ατόμου και των απαιτήσεων του περιβάλλοντος, υπάρχει και επαγγελματική ικανοποίηση.

               Σύμφωνα με έρευνα (Schultz & Schultz, 1994), η επαγγελματική ικανοποίηση αποτελεί μια έννοια που εκφράζει τα θετικά ή αρνητικά συναισθήματα του ατόμου προς την εργασία του. Υπάρχουν εργαζόμενοι που είναι γενικά ευχαριστημένοι από τη ζωή τους τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. Αυτοί έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να μείνουν στην εργασία τους. Άλλοι όμως εκφράζουν δυσαρέσκεια για την εργασία τους αλλά ικανοποίηση για τη προσωπική τους ζωή ή και το αντίθετο. Τέλος, υπάρχουν άτομα, τα οποία δηλώνουν δυσαρεστημένα και σε προσωπικό και σε επαγγελματικό επίπεδο, ιδιαίτερα από το μισθό τους, τα οποία σύμφωνα με την έρευνα είναι πολύ πιθανό να αλλάξουν εργασία. Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί εργαζόμενοι όταν δηλώνουν ικανοποιημένοι από την εργασία τους, ουσιαστικά εννοούν ότι  ο μισθός και οι συνθήκες στις οποίες εργάζονται είναι ικανοποιητικές. Για πολλούς εργαζομένους, ωστόσο αυτό δε σημαίνει ότι θεωρούν την εργασία τους ως πρόκληση ή ότι τους γεμίζει συναισθηματικά. Εν γένει προσδιορίζεται η εργασιακή ικανοποίηση ως απουσία αρνητικών παραγόντων παρά ως  παρουσία θετικών στοιχείων στην εργασία.

               Γενικότερα, σύμφωνα με το Locke (1976, όπως παρατίθεται στο Κάντας, 1998) οι παρακάτω παράγοντες μπορούν να προωθήσουν την επαγγελματική ικανοποίηση στους εργαζομένους :

§  Η εργασία να αποτελεί πρόκληση για τον εργαζόμενο και να μην είναι κουραστική και ανιαρή.

§  Η καλή απόδοση να αμείβεται και να υπάρχει σαφής σχέση ανάμεσα σε απόδοση και εργαζόμενο. Ως αμοιβή πρέπει να θεωρείται κάθε είδους παροχής προς τον εργαζόμενο.

§  Να δίνεται στον εργαζόμενο θετική ενίσχυση για το επιτυχές έργο, δηλαδή λεκτική αναγνώριση, έπαινος και άλλες μη χρηματικές αμοιβές.

§  Να υπάρχουν καλές συνθήκες εργασίας ως προς το περιβάλλον και τη διαμόρφωση του χώρου.

§  Να υπάρχει σωστή εποπτεία που να χαρακτηρίζεται από ενδιαφέρον προς τους εργαζόμενος και βοήθεια προς αυτούς κατά την εκτέλεση του έργου τους.

§  Να υπάρχουν θετικές διαπροσωπικές σχέσεις στο χώρο εργασίας μεταξύ συναδέλφων, μεταξύ εποπτών και εργαζομένων.

§  Να υπάρχει αποτελεσματική πολιτική από τη πλευρά της επιχείρησης που να υποβοηθά τους εργαζόμενους στο έργο τους.

§  Να υπάρχει διασφάλιση της εργασίας και να καλλιεργείται στους εργαζομένους το αίσθημα ότι δεν κινδυνεύουν να χάσουν τη δουλειά τους.

§  Να καλλιεργείται το αίσθημα ότι οι χρηματικές αμοιβές μοιράζονται δίκαια.

§  Να υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής των εργαζομένων στη λήψη αποφάσεων, ιδιαίτερα σε τομείς που οι ίδιοι γνωρίζουν καλά.

§  Να δίνεται, κατά το δυνατό, μεγάλος βαθμός αυτονομίας και υπευθυνότητας στον εργαζόμενο.

§  Να υπάρχει σαφήνεια ρόλων ως προς το τι ακριβώς αναμένεται από τον εργαζόμενο να κάνει.

Βιβλιογραφική Πηγή:

Αναγνωστοπούλου, Θ. (2010). Εργασιακό Στρες και Επαγγελματική Ικανοποίηση Αστυνομικών Υπαλλήλων. Μια πρόταση συμβουλευτικής παρέμβασης. Αθήνα: Μεταπτυχιακή Εργασία στο ΠΜΣ "Συμβουλευτική & Επαγγελματικός Προσανατολισμός"

Πώς να συλλέξω πληροφορίες για το επάγγελμα που μ' ενδιαφέρει;

Μπορείτε να κάνετε τη δική σας προσωπική έρευνα, είτε επικοινωνώντας με άτομα που ασκούν το συγκεκριμένο επάγγελμα, είτε μέσω διαδικτύου και έντυπου ή περιοδικού τύπου.

Ποιές ερωτήσεις μπορείτε να θέσετε;

• Τι ικανότητες πρέπει να κατέχει ο υποψήφιος; (γνώσεις, πτυχίο, εμπειρία)
• Υπάρχει ζήτηση του επαγγέλματος στην αγορά εργασίας; (π.χ. προκήρυξη θέσεων ή διαγωνισμών)
• Ποιο είναι το εργασιακό περιβάλλον;
• Ποιο είναι το ωράριο εργασίας;
• Ποιες είναι οι αποδοχές;
• Ποιες δυνατότητες ασφάλισης έχω; 
• Υπάρχουν προοπτικές εξέλιξης και προαγωγής;
• Περιλαμβάνει μετακινήσεις ή ταξίδια;
• Υπάρχει αναγνώριση του συγκεκριμένου κλάδου; (π.χ. μπορώ να εγγραφώ στο Οικονομικό ή στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος)
• Ποια είναι τα πλεονεκτήματα;
• Ποια είναι τα μειονεκτήματα και οι δυσκολίες που συναντούμε σε αυτό το επάγγελμα;

Όταν συλλέξετε το υλικό σας σκεφτείτε

τι συμβουλές θα δίνατε εσείς σε κάποιον που θα ήθελε να ασκήσει αυτό το επάγγελμα;